Çmimet e naftës shënuan rënie gjatë orëve të para të tregtimit në tregjet aziatike të hënën. Nafta e papërpunuar e llojit Brent ra me rreth 2 dollarë për fuçi, ndërsa bisedimet diplomatike mes zyrtarëve iranianë dhe atyre katarianë hynë në ditën e tretë radhazi. Këto bisedime përqendrohen te dhënia e fundit konfliktit aktual dhe rivendosja e lëvizjes detare përmes Ngushticës së Hormuzit.

Korniza dyditore

Bisedimet bazohen kryesisht te një afat i propozuar kohor për të rikthyer lundrimin përmes këtij kalimi jetik ujor. Sipas ministrit të Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ndërmjetësit katarianë i kërkuan Teheranit që ta shkurtonte propozimin e tij fillestar prej shtatë ditësh në një orar dyditor. Sipas kësaj kornize të rishikuar, Shtetet e Bashkuara do të zbatojnë një paketë masash të caktuara gjatë ditës së parë, e cila do të pasohet nga rihapja e ngushticës dhe kthimi te lundrimi normal gjatë ditës së dytë.

Kushtet iraniane dhe rolet e ndërmjetësimit

Zbatimi i kësaj kornize mbetet i lidhur me disa kushte të gjera të vendosura nga Teherani. Kërkesat kryesore iraniane përfshijnë:

  • Heqjen e sanksioneve të vendosura së fundmi nga SHBA-ja
  • Rivendosjen e lejeve të veçanta për naftën që u dhanë në qershor
  • Uljen e pranisë ushtarake të SHBA-së në të gjithë rajonin
  • Njohjen zyrtare të kanaleve të reja detare në ngushtësi, të ngritura nga Irani dhe Omani
  • Fundin e luftimeve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë sulmet izraelite në Liban
  • Lirimin e aseteve financiare iraniane të ngrira, përfshirë fondet që mbahen në Katar

Ppërpjekjet diplomatike po mbështeten edhe nga Pakistani, i cili po ndërmjetëson së bashku me Katarin.

Përgjigja e SHBA-së dhe kushtet në terren

Uashingtoni nuk ka dhënë një përgjigje zyrtare publike ndaj kushteve të propozuara. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, konfirmoi se negociatat e udhëhequra nga Katari janë duke vazhduar, por vuri në dukje se nuk ishte në dijeni të ndonjë afati të caktuar kohor. Ndërkohë, Presidenti Donald Trump deklaroi se negociatat po ecin mirë, ndërsa theksoi se nuk është aspak në nxitim për të arritur një marrëveshje.

Në një këndvështrim tjetër, shefi i sigurisë iraniane, Mohsen Rezaei, e cilësoi një letër nga zëvendëspresidenti amerikan, JD Vance, si një tregues pozitiv, duke vënë re një ndryshim të dukshëm në tonin e Uashingtonit.

Kjo lëvizje diplomatike përkon me konfliktin e vazhdueshëm në rajon. Të dielën, Garda Revolucionare e Iranit raportoi se dy cisterna nafte shpërthyen pasi goditën minj gjatë kalimit nëpër Ngushticën e Hormuzit pa miratimin iranian. Irani ka kufizuar kalimin përmes këtij kanali dhe ka ndërmarrë veprime ndaj anijeve që shkelin rregullat e vendosura prej tij. Analistët vënë në dukje se lëvizja e qëndrueshme e çmimeve në tregjet e naftës do të varet shumë nga mënyra se si Uashingtoni do t'i adresojë kërkesat e Teheranit, veçanërisht në lidhje me sanksionet dhe korsitë e caktuara të lundrimit.