Një aksion nuk bëhet investim cilësor vetëm sepse paguan dividend. Vlerësimi duhet të tregojë nëse kompania ka fitim dhe para të mjaftueshme për ta mbajtur pagesën, nëse borxhi është i kontrollueshëm dhe nëse dividendi mund të rritet pa dëmtuar biznesin. Metrikat kryesore të burimit janë rendimenti, raporti i shpërndarjes, rritja e dividendit, fitimi për aksion, fluksi i lirë monetar dhe mbulimi i interesit.
Rendimenti i dividendit dhe qëndrueshmëria
Rendimenti është shpesh numri i parë që shikon investitori. Një përqindje më e lartë mund të duket tërheqëse, por pyetja kryesore është nëse pagesa është e qëndrueshme. Rendimenti jashtëzakonisht i lartë mund të jetë sinjal alarmi: çmimi mund të ketë rënë për shkak të vështirësive, ndërsa dividendi i përdorur në llogaritje mund të mos jetë më i përballueshëm.
Një rendiment i arsyeshëm dhe relativisht i qëndrueshëm mund të tregojë se kompania ka një politikë të disiplinuar për kthimin e kapitalit te aksionarët. Megjithatë, rendimenti duhet të kontrollohet me të ardhurat, fluksin monetar dhe borxhin. Pa këtë kontroll, një përqindje e lartë mund të jetë thjesht pasojë e një çmimi në rënie.
Raporti i shpërndarjes së dividendit
Raporti i shpërndarjes tregon sa nga fitimi për aksion u paguhet aksionarëve:
Raporti i shpërndarjes = dividendi vjetor për aksion / fitimi për aksion
Nëse kompania fiton 10 dollarë për aksion dhe paguan 3 dollarë dividend:
3 / 10 = 30%
Raporti 30% do të thotë se 30% e fitimit shpërndahet dhe 70% mbetet në biznes. Ky raport ndihmon të kuptohet ekuilibri ndërmjet shpërblimit të aksionarëve dhe financimit të nevojave të kompanisë.
Një raport shumë i lartë mund të lërë pak hapësirë për investime, ulje borxhi ose përballimin e një recesioni. Një raport i ulët mund të tregojë menaxhim konservator dhe kapacitet për rritje të ardhshme, por mund të nënkuptojë edhe se drejtimi preferon ta përdorë paranë diku tjetër. Numri duhet interpretuar në kontekstin e sektorit dhe fazës së zhvillimit të biznesit.
Norma e rritjes së dividendit
Kjo normë mat sa është rritur pagesa gjatë një periudhe, zakonisht duke parë pesë ose dhjetë vitet e fundit. Formula e thjeshtë është:
Rritja = [(dividendi aktual − dividendi i mëparshëm) / dividendi i mëparshëm] × 100
Nëse dividendi rritet nga 1.80 dollarë në 2.00 dollarë:
[(2.00 − 1.80) / 1.80] × 100 = 11.11%
Rritja prej 11.11% tregon përmirësim të pagesës në krahasim me vitin e mëparshëm. Një seri rritjesh mund të jetë shenjë e forcës financiare dhe e angazhimit ndaj aksionarëve, por duhet kontrolluar nëse rritja mbështetet nga fitimi dhe fluksi i parasë.
Pse një kompani mund ta mbajë dividendin të pandryshuar?
Një normë rritjeje prej 0% nuk do të thotë automatikisht se biznesi është i dobët. Kompania mund të zgjedhë të ruajë likuiditet për zgjerim, investime teknologjike, rezerva kapitali ose ulje borxhi. Ajo mund të preferojë edhe riblerjen e aksioneve si mënyrë tjetër për kthimin e kapitalit.
Mbajtja e pagesës pa rritje mund të jetë një zgjedhje konservatore për të mos krijuar një detyrim që nuk mund të përballohet më vonë. Vlerësimi duhet të dallojë një pauzë të arsyeshme nga stagnimi i shkaktuar prej dobësimit të fitimit.
Fitimi për aksion
EPS tregon sa fitim neto i takon çdo aksioni në qarkullim:
EPS = fitimi neto / numri i aksioneve në qarkullim
Nëse fitimi neto është 5 milionë dollarë dhe ekzistojnë 1 milion aksione, EPS është:
5,000,000 / 1,000,000 = 5 dollarë
EPS i fortë dhe në rritje tregon se kompania po krijon më shumë fitim për çdo aksion. Kjo mund të mbështesë dividendin, investimet dhe rritjen e ardhshme. EPS i ulët ose në rënie mund ta vështirësojë ruajtjen e pagesës, sidomos kur raporti i shpërndarjes është tashmë i lartë.
Fluksi i lirë monetar
Fitimi kontabël nuk është i njëjtë me paranë e disponueshme. Fluksi i lirë monetar mat paranë që mbetet pasi kompania financon shpenzimet kapitale të nevojshme për pajisje, objekte ose mirëmbajtjen e operacioneve:
FCF = fluksi monetar operativ − shpenzimet kapitale
Kjo metrikë tregon sa para mbetet për dividendë, shlyerje borxhi ose riinvestim. Një dividend që duket i mbuluar nga fitimi mund të jetë më i dobët nëse fluksi i lirë monetar është negativ ose shumë i paqëndrueshëm.
Borxhi dhe mbulimi i interesit
Detyrimet e borxhit konkurrojnë me dividendin për paranë e kompanisë. Raporti i mbulimit të interesit tregon sa lehtë paguhen interesat:
Mbulimi i interesit = EBIT / shpenzimet e interesit
EBIT është fitimi para interesit dhe tatimeve. Një raport i lartë tregon se fitimi operativ e tejkalon ndjeshëm koston e interesit dhe se rreziku i mospagimit është më i ulët. Një raport i ulët sinjalizon se pagesat e borxhit mund të konsumojnë një pjesë të madhe të fitimit dhe ta vënë dividendin nën presion.
Leximi i përbashkët i metrikave
Asnjë metrikë nuk jep përgjigjen e plotë. Rendimenti mund të jetë i lartë, por raporti i shpërndarjes mund të jetë i pambështetshëm. EPS mund të rritet, por fluksi i lirë monetar mund të mbetet i dobët. Dividendi mund të ketë histori rritjeje, por borxhi mund të jetë duke kufizuar fleksibilitetin.
Një kandidat më i qëndrueshëm për të ardhura nga dividendi kombinon rendiment të arsyeshëm, raport shpërndarjeje të menaxhueshëm, fitim dhe fluks monetar të mjaftueshëm, rritje të mbështetur të pagesës dhe aftësi të mirë për të përballuar interesat e borxhit. Pikërisht lidhja ndërmjet këtyre treguesve tregon nëse dividendi ka bazë ekonomike.