Nuk ekziston një përkufizim i vetëm që zbatohet në mënyrë universale për çdo treg në zhvillim. Vendet ndryshojnë shumë nga njëri-tjetri për nga madhësia, sistemi politik, struktura e ekonomisë dhe niveli i zhvillimit financiar. Megjithatë, shumica ndajnë disa tipare të përbashkëta që ndihmojnë për të kuptuar mundësitë dhe dobësitë e tyre.
Rritje ekonomike e shpejtë
Shumë tregje në zhvillim rriten më shpejt se ekonomitë e zhvilluara. Burimet e kësaj rritjeje mund të jenë industrializimi, zgjerimi i klasës së mesme dhe adoptimi i teknologjive të reja. Kur një ekonomi kalon nga aktivitete me produktivitet më të ulët drejt industrive dhe shërbimeve më moderne, prodhimi dhe të ardhurat mund të rriten me ritëm të shpejtë.
India është shembulli i përdorur në materialin burimor. Gjatë dekadës së kaluar, ritmet e rritjes së PBB-së së saj kanë qenë vazhdimisht më të larta se ato të Eurozonës. Ky krahasim tregon potencialin e një ekonomie që po zgjerohet më shpejt, por nuk do të thotë se çdo kompani indiane ose çdo investim në Indi do të ketë automatikisht performancë të mirë. Rritja e ekonomisë është një pikënisje, jo një garanci për kthimin e investimit.
Joefikasitete strukturore
Rritja e lartë mund të bashkëjetojë me probleme të thella strukturore. Infrastruktura e dobët, boshllëqet rregullatore dhe sistemet financiare të pazhvilluara mund të pengojnë efikasitetin. Këto mangësi ndikojnë te kostot e transportit, qasja në financim, shpejtësia e investimeve dhe aftësia e bizneseve për t’u zgjeruar.
Brazili ilustron këtë kontrast. Vendi ka eksporte të fuqishme bujqësore, por njëkohësisht përballet me kode tatimore të ndërlikuara dhe pengesa logjistike. Një kompani mund të ketë kërkesë të fortë për produktin e saj, por fitimi të kufizohet nga kostot e transportit, procedurat administrative ose infrastruktura joefikase. Pra, potenciali ekonomik nuk duhet analizuar i ndarë nga pengesat që ndikojnë te zbatimi i tij.
Demografia dhe urbanizimi
Një tjetër tipar i zakonshëm është popullsia më e re dhe migrimi nga zonat rurale drejt qyteteve. Këto prirje mund të zgjerojnë fuqinë punëtore dhe kërkesën për banesa, transport, ushqim, komunikim, shërbime financiare dhe produkte konsumi.
Nigeria, për shembull, ka një moshë mediane nën 19 vjeç. Kjo krijon një bazë potenciale afatgjatë konsumatorësh për mallra dhe shërbime. Por një popullsi e re bëhet avantazh ekonomik vetëm kur krijohen vende pune, arsim, infrastrukturë dhe mundësi prodhuese. Në të kundërt, rritja e shpejtë e popullsisë mund të shtojë presionin mbi ekonominë dhe institucionet.
Mundësi dhe rreziqe në të njëjtën strukturë
Këto karakteristika krijojnë mundësi, si zgjerimi i tregjeve të konsumit, rritja e prodhimit dhe adoptimi i teknologjisë. Por ato krijojnë edhe rreziqe, përfshirë inflacionin, paqëndrueshmërinë politike dhe presionin mbi sistemet financiare ose shërbimet publike. E njëjta prirje mund të ketë dy anë: urbanizimi mund të rrisë produktivitetin dhe konsumin, por mund të zbulojë mungesa të mëdha në transport, strehim ose energji.
Kush i klasifikon tregjet?
Disa organizata i klasifikojnë vendet si të zhvilluara, në zhvillim ose kufitare. Ato përdorin kritere të ndryshme, si niveli i të ardhurave, qasja e investitorëve në treg, stabiliteti ekonomik dhe cilësia e strukturës financiare.
- një ofrues ndërkombëtar indeksesh — një ofrues ndërkombëtar indeksesh është një nga ofruesit më me ndikim të indekseve. Menaxherët e fondeve përdorin indekset dhe klasifikimet e tij për të orientuar ndarjen e investimeve.
- një ofrues ndërkombëtar indeksesh ka një kornizë të vetën klasifikimi. Për këtë arsye, një vend mund të vendoset në një kategori nga një ofrues ndërkombëtar indeksesh dhe në një kategori tjetër nga një ofrues ndërkombëtar indeksesh.
- Fondi Monetar Ndërkombëtar përdor tregues më të gjerë makroekonomikë, përfshirë PBB-në për frymë dhe diversifikimin e eksporteve, për të vlerësuar nivelin e zhvillimit ekonomik.
Ndryshimet ndërmjet këtyre klasifikimeve nuk janë thjesht çështje terminologjie. Një fond që ndjek një indeks të caktuar mund të blejë ose të shesë aktive kur një vend shtohet, hiqet ose kalon në një kategori tjetër.
Si ndikon riklasifikimi te kapitali?
Materiali jep shembullin e Katarit. Kur një ofrues ndërkombëtar indeksesh e ngriti Katarin nga statusi i tregut kufitar në statusin e tregut në zhvillim në vitin 2014, vendi pa një rritje të investimeve të huaja. Mekanizmi është i kuptueshëm: fondet që ndjekin indekset e tregjeve në zhvillim mund të duhet të krijojnë ekspozim ndaj vendit të sapopërfshirë.
Kjo mund të rrisë kërkesën për aksione, të sjellë më shumë vëmendje ndërkombëtare dhe të ndryshojë flukset e kapitalit. Megjithatë, riklasifikimi nuk i eliminon problemet ekonomike të vendit. Ai ndryshon mënyrën si vendi përfshihet në universin e investimeve dhe mund të ndikojë në sasinë e kapitalit që e ndjek.
Përfundimisht, tregjet në zhvillim duhet të analizohen përmes një kombinimi faktorësh: shpejtësisë së rritjes, pengesave strukturore, demografisë dhe mënyrës si klasifikohen nga institucionet kryesore. Vetëm ky kombinim jep një pamje më të plotë të potencialit dhe rrezikut.