A është e Sigurt të Investosh në Obligacione me Ofertë Private në Shqipëri?

Portofoli i obligacioneve me ofertë private në Shqipëri arriti në 39.1 miliardë lekë

Sipas të dhënave të Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare (AMF), portofoli i obligacioneve me ofertë private, i llogaritur si vlera e emetuar dhe ende e pashlyer, në fund të 2025-s arriti në 39.1 miliardë lekë, ose gati 404 milionë euro.

Portofoli i obligacioneve me ofertë private në Shqipëri është rritur me 10.7 miliardë lekë në vitin e kaluar, ose 38%.

Oferta private për obligacionet është një mënyrë për shoqëritë aksionare të emetuar obligacione dhe të ofrohen për shitje tek investitorë institucionalë dhe deri në 100 individësh.

Në Shqipëri, obligacionet me ofertë private kanë nisur të përdoren në fund të vitit 2011 dhe emetuesit kryesorë kanë qenë bankat dhe institucionet financiare. Blerësit e këtyre instrumenteve kanë qenë zakonisht individët, por nuk kanë munguar edhe biznese apo investitorë institucionalë, si për shembull kompani të sigurimeve ose fonde investimi.

Me obligacionin e parë me ofertë publike, të emetuar në vitin 2023 nga institucioni financiar NOA, vlera totale e titujve të borxhit të korporatave ka arritur tashmë në rreth 39.6 miliardë lekë.

AMF ka regjistruar 12 emetues aktivë të obligacioneve me ofertë private, nga të cilët 7 banka, 3 institucione financiare jo-banka dhe 2 shoqëri tregtare.
Bankat i kanë përdorur këta instrumente sidomos në funksion të nevojës për të rritur kapitalin rregullator. Rregullorja “Për mjaftueshmërinë e kapitalit” i njeh instrumentet e borxhit të varur si pjesë të kapitalit rregullator të bankave, deri në një të tretën e vlerës totale të kapitalit rregullator.

Ky përdorim ka shënuar rritje veçanërisht pas vitit 2019, kur nisi aplikimi i shtesave makroprudenciale të kapitalit. Ndërkohë, pesë bankat më të mëdha janë gjithashtu subjekt i përmbushjes së rregullores për kërkesat minimale për instrumente të kapitalit rregullator dhe detyrime të pranuara (MREL).

AMF ka regjistruar 10 akt-oferta të përgatitura nga 4 banka emetuese, të cilat kanë vijuar të jenë emetuesit më të shpeshtë për qëllim të kapitalit rregullator.

Instrumentet e borxhit të varur janë një mekanizëm që krijon hapësira për shpërndarjen e dividendëve për aksionarët, sepse një pjesë e kërkesës rregullatore për kapital mbulohet nëpërmjet këtij borxhi.

Edhe kompani jashtë sektorit financiar e kanë përdorur emetimin e obligacioneve si një formë alternative të huamarrjes.
Yield-et e obligacioneve me ofertë private janë më të larta krahasuar me instrumentet me maturitet të njëjtë të qeverisë shqiptare, duke faktorizuar një prim rreziku mbi kthimet nga titujt e borxhit sovran.

Yield-et e këtyre obligacioneve janë shumë të larta krahasuar me instrumentet e tjera të borxhit në tregun shqiptar, por duhet konsideruar se edhe rreziku në këtë rast është më i lartë se të investosh në obligacione qeveritare apo në ato të një banke tregtare.

Investimi në këto instrumente mund të jetë i kufizuar, sepse ato përgjithësisht emetohen me ofertë private.
Alb.Markets Analiza

Portofoli i obligacioneve me ofertë private në Shqipëri arriti në 39.1 miliardë lekë në fund të vitit 2025, ose gati 404 milionë euro. Ky rritje është rezultat i përdorimit të instrumenteve të borxhit të varur nga bankat dhe institucionet financiare për të rritur kapitalin rregullator dhe për të shpërndarë dividendet për aksionarët. Megjithatë, këto instrumente ofrojnë një prim rreziku mbi kthimet dhe duhet të përdoren me kujdes.

Analiza e Alb.Markets

Portofoli i obligacioneve me ofertë private në Shqipëri është rritur me 10.7 miliardë lekë në vitin e kaluar, ose 38%. Ky rritje është rezultat i përdorimit të instrumenteve të borxhit të varur nga bankat dhe institucionet financiare për të rritur kapitalin rregullator dhe për të shpërndarë dividendet për aksionarët. Megjithatë, këto instrumente ofrojnë një prim rreziku mbi kthimet dhe duhet të përdoren me kujdes.

Pse investimet në Tregjet Ndërkombëtare krijojnë më shumë pasuri

Pas krizës së vitit 2020, tregjet globale të aksioneve përjetuan një rritje historike. Për shembull, indeksi S&P 500 u rrit me më shumë se 80% nga fillimi i vitit 2021 deri në fund të vitit 2024, duke kaluar nga rreth 3,800 pikë në mbi 5,800 pikë. Kjo rritje e jashtëzakonshme krijoi pasuri të jashtëzakonshme, duke shtuar dhjetëra trilionë dollarë në kapitalizimin e tregut global. Megjithatë, ky sukses erdhi me një volatilitet ekstrem, inflacion të lartë dhe rrezik të madh për investitorët e papërgatitur.

Në këtë sfond, tregu i obligacioneve të shoqërive tregtare luajti një rol thelbësor dhe shpesh të nënvlerësuar në krijimin dhe ruajtjen e pasurisë. Ndërsa aksionet ofronin rritje të çmimit, obligacionet ofronin rendiment të qëndrueshëm dhe siguri. Gjatë 5 viteve të fundit, indeksi kryesor i obligacioneve korporative gjeneroi një rendiment total vjetor mesatar prej rreth 3.5% deri në 5%, duke përfshirë pagesën e kuponave të interesit. Kjo tregon se pavarësisht rritjes së aksioneve, borxhi korporativ mbeti një mjet jashtëzakonisht fitimprurës për institucionet dhe individët.

Në terma absolutë, tregu global i obligacioneve korporative kapërceu vlerën e 11 trilionë dollarëve. Investitorët që tregtuan dhe mbajtën këto obligacione gjeneruan qindra miliarda dollarë në të ardhura pasive. Për më tepër, kur bankat qendrore filluan të ndryshonin politikën monetare dhe normat e interesit u stabilizuan në 2023-2024, çmimet e obligacioneve ekzistuese u rritën ndjeshëm, duke i dhënë investitorëve fitime shtesë nga kapitali. Obligacionet me rendiment të lartë ofruan kthime mes 6% dhe 8% në vit, duke mposhtur me sukses inflacionin e lartë të atyre viteve.

Pra, pse ia vlen të investosh në to? Sepse ato ofrojnë ekuilibr. Një portofol i balancuar tradicional, me 60% aksione dhe 40% obligacione të shoqërive tregtare, ofroi një rendiment total prej rreth 45% deri në 50% në këto 5 vite, por me një rënie maksimale shumë më të vogël se sa një portofol 100% me aksione. Obligacionet e shoqërive tregtare veprojnë si një mburojë financiare. Ato sigurojnë fluks të rregullt parash përmes interesave, pavarësisht nëse tregu i aksioneve po bjerë apo po rritet.

Përfundimisht, ndërsa aksionet krijuan pasuri masive përmes rritjes agresive, obligacionet e shoqërive tregtare krijuan pasuri të qëndrueshme përmes matematikës së interesit të përbërë dhe mbrojtjes së kapitalit. Ato transformuan thjesht tregtimin e letrave me vlerë në një makinë të vërtetë të gjenerimit të pasurisë afatgjatë. Për çdo investitor që kërkon të rrisë pasurinë e tij në mënyrë të sigurt, duke minimizuar goditjet e papritura të tregut, investimi në obligacionet korporative jo vetëm që ia vlen, por është një shtyllë e domosdoshme e çdo strategjie financiare.

Nuk dini nga të filloni apo si të investoni në tregjet Ndërkombëtare?

Alb.Markets ofron kurse edukative dhe fjalor financiar lidhur me tregtimin e Aksioneve, Valutave, Kriptomonedhave etj krejtësish FALAS! Provo të klikosh butonin "Mëso të Tregtosh" dhe mësoni tregjet me një rrugë të qartë. Alb.Markets ofron kurse të strukturuara në shqip për të kuptuar tregjet financiare, nga konceptet bazë te analiza dhe menaxhimi i rrezikut.
Keni nevojë për ndihmë ludhur me hapjen e një llogarie pranë një brokeri ndërkombëtar? Stafi ynë mund t'ju ndihmojë gjithashtu përmes email info@alb.markets ose duke plotësuar formularin në faqen tonë Na Kontaktoni.