Pyetja “sa njerëz po punojnë?” është ndër pyetjet më të rëndësishme të ekonomisë. Në Kanada, përgjigjja kryesore vjen nga Anketa mujore e Forcës së Punës. Treguesi i punësimit mat numrin e personave që punojnë aktivisht, ndërsa ndryshimet mujore dhe vjetore tregojnë ritmin me të cilin punësimi po rritet ose po bie.
Çfarë përmban raporti
Raporti nuk jep vetëm një numër total. Punësimi ndahet sipas:
- grupmoshës dhe gjinisë;
- sektorit publik ose privat;
- punësimit të pavarur;
- industrisë;
- provincës;
- zonës metropolitane.
Kjo ndarje ndihmon të kuptohet nëse rritja është e gjerë apo e përqendruar në disa grupe, sektorë ose rajone.
Si mblidhen dhe publikohen të dhënat
Statistics Canada e llogarit punësimin pasi intervistuesit kryejnë anketa në afërsisht 54,000 familje. Të dhënat rregullohen sezonalisht dhe publikohen zakonisht të premten e parë të çdo muaji, në orën 8:30 sipas kohës lindore.
Matja synon të mbështesë vendimmarrjen e individëve, bizneseve, organizatave jofitimprurëse dhe qeverive. Për shkak se punësimi ndikon drejtpërdrejt te të ardhurat, konsumi dhe prodhimi, raporti ndiqet nga politikëbërësit dhe tregjet financiare.
Punësimi dhe produktiviteti i ekonomisë
Rritja e punësimit tregon sa shpejt po shtojnë staf punëdhënësit. Kur bizneset punësojnë më shumë njerëz, ato zakonisht po zgjerojnë ofertën për t’iu përgjigjur kërkesës së konsumatorëve. Për këtë arsye, ritmi i krijimit të vendeve të punës është një tregues i rëndësishëm i produktivitetit dhe i aktivitetit ekonomik.
Kur ekonomia dobësohet, rritja e punësimit mund të ngadalësohet ose të bëhet negative. Bizneset mund të ndalojnë punësimet ose të largojnë punonjës për të ulur kostot kur kërkesa bie. Materiali përmend krizën financiare të vitit 2008 dhe recesionin e COVID-19 si periudha kur dobësimi i kërkesës së konsumatorëve i shtyu kompanitë të reduktonin fuqinë punëtore.
Për shkak të ndërlidhjes ekonomike, dobësia e tregut kanadez të punës nuk mbetet vetëm brenda vendit. Sipas burimit, partnerët kryesorë tregtarë të Kanadasë përbëjnë më shumë se gjysmën e aktivitetit ekonomik global, ndaj ndryshimet e punësimit dhe të kërkesës kanadeze mund të kenë pasoja më të gjera.
Treguesit e tjerë të Anketës së Forcës së Punës
Raporti përmban disa të dhëna që plotësojnë numrin e punësimit:
- Norma e papunësisë tregon sa i ngushtë ose i lirshëm është tregu i punës dhe sa e lehtë është të gjendet punë.
- Orët e punuara mund të japin sinjal paraprirës, sepse bizneset shpesh ulin oraret përpara se të largojnë punonjës.
- Paga mesatare për orë ndihmon në analizën e të ardhurave të konsumatorëve, shpenzimeve të kompanive dhe presioneve inflacioniste.
- Raporti punësim-popullsi mat përqindjen e popullsisë në moshë pune që është e punësuar.
Një raport i lartë punësim-popullsi tregon se një pjesë e madhe e popullsisë po punon. Kjo mund të nxisë rritjen e kompanive dhe të mbështesë ekonominë. Të marra së bashku, këto të dhëna japin një pamje shumë më të plotë të tregut kanadez të punës sesa numri i punësimit i vetëm.
Si mund të parashikohet drejtimi i punësimit
Disa tregues priren të dobësohen përpara se punësimi të bjerë, papunësia të rritet dhe ekonomia të ngadalësohet. Materiali veçon:
- orët e punuara;
- lejet e ndërtimit;
- besimin e konsumatorëve dhe të bizneseve;
- porositë e reja dhe punësimin në PMI-në e prodhimit;
- tregtinë me pakicë, për sinjale mbi të ardhurat dhe kërkesën;
- telefonatat e rezultateve financiare të kompanive, ku mund të njoftohen plane punësimi, shkurtime ose ngrirje punësimesh.
PMI është veçanërisht i dobishëm për të parë si po mbahen kërkesa dhe punësimi në prodhim, një sektor intensiv në kapital dhe i ndjeshëm ndaj normave të interesit. Dobësimi i shitjeve me pakicë mund të sinjalizojë se bizneset do të kenë më pak të ardhura dhe mund të shqyrtojnë shkurtime të stafit.
Reagimi i tregjeve
Publikimi i punësimit mund të shkaktojë lëvizje të mëdha në tregje. Në përgjithësi, një rezultat më i dobët se pritshmëritë mund të shtojë presion negativ, ndërsa një rezultat më i mirë mund të mbështesë çmimet. Reagimi nuk varet vetëm nga numri kryesor: tregjet shohin edhe pagat, orët, papunësinë dhe pritshmëritë për politikën monetare.
Krijimi i vendeve të punës mbështet aktivitetin ekonomik, produktivitetin dhe të ardhurat. Për këtë arsye, rritja e punësimit është një element themelor për shëndetin e ekonomisë kanadeze, për tregjet e saj financiare dhe për ndikimin e Kanadasë në ekonominë globale.