Indeksi i tregtisë me pakicë në Kosovë përpilohet çdo tremujor nga Agjencia e Statistikave të Kosovës, e njohur me shkurtimin ASK. Ai ndjek dy dimensione të aktivitetit të ndërmarrjeve të shitjes me pakicë: xhiron, pra vlerën monetare të shitjeve, dhe vëllimin, pra ecurinë e sasisë së mallrave të shitura pasi merret parasysh ndikimi i çmimeve.
Treguesi përqendrohet te mallrat që ndërmarrjet e tregtisë me pakicë ua shesin drejtpërdrejt konsumatorëve përfundimtarë. Mbulimi përfshin kategori të ndryshme, ndër to ushqimet dhe pijet, karburantet, pajisjet shtëpiake dhe produktet joushqimore. Kjo e bën indeksin një pamje të gjerë të blerjeve të përditshme dhe të shpenzimeve për mallra më të qëndrueshme.
Xhiroja dhe vëllimi nuk tregojnë gjithmonë të njëjtën histori
Rritja e xhiros mund të vijë nga dy burime: nga shitja e një sasie më të madhe mallrash ose nga rritja e çmimeve. Për këtë arsye, leximi i xhiros së bashku me vëllimin është më informues sesa mbështetja vetëm te vlera monetare. Nëse xhiroja rritet, por vëllimi dobësohet, familjet mund të jenë duke paguar më shumë për më pak mallra. Nëse rriten të dyja, sinjali për kërkesën reale është më i fortë.
Pesha e konsumit të familjeve
Konsumi i familjeve përbën komponentin më të madh të prodhimit të brendshëm bruto të Kosovës. Për këtë arsye, shitjet me pakicë ofrojnë një matje relativisht të shpejtë të forcës së konsumit privat, fuqisë blerëse dhe drejtimit të kërkesës së brendshme. Një zgjerim i qëndrueshëm tregon se familjet vazhdojnë të blejnë dhe se kërkesa e brendshme po e mbështet aktivitetin ekonomik.
Në të kundërt, një tkurrje e vazhdueshme mund të sinjalizojë presion mbi buxhetet familjare. Familjet mund të kufizojnë blerjet kur të ardhurat nuk ecin me të njëjtin ritëm si çmimet, kur kushtet e kredisë shtrëngohen ose kur pasiguria i shtyn të shtyjnë shpenzimet jo thelbësore.
Sinjalet që paraprijnë shitjet
Remitancat ndikojnë drejtpërdrejt në të ardhurat e disponueshme të shumë familjeve dhe, për rrjedhojë, në aftësinë e tyre për të konsumuar. Rritja e pagave tregon nëse të ardhurat nga puna po krijojnë më shumë hapësirë për shpenzime, ndërsa kredia për familjet ndihmon në vlerësimin e financimit të blerjeve.
Edhe besimi konsumator ka rëndësi, sepse familjet mund të kenë të ardhura të mjaftueshme, por të zgjedhin të kursejnë nëse presin kushte më të dobëta. Në fund, importet e mallrave të konsumit mund të japin sinjal për furnizimin dhe kërkesën e ardhshme, veçanërisht në një ekonomi ku një pjesë e konsiderueshme e mallrave të shitura vjen nga jashtë.