A do ta Rrëzojë Spar Shqipëri nga Froni Big Market-in me Blerjet e Reja?

Tregu i shitjes me pakicë në Shqipëri po kalon një fazë të fortë konsolidimi. Vetëm një vit pasi u ble nga grupi kosovar Viva Fresh Store, rrjeti Spar Albania ka ndërmarrë një ofensivë të dyfishtë blerjesh, duke riformatuar strukturën aktuale të tregut. Përmes blerjes së plotë të rrjetit Eco Market dhe blerjes selektive të marketeve me sipërfaqe mbi 300 metra katrorë të Kombinatit të Mishit Yzberisht (KMY), Spar po ngjit hapat e shpejtë drejt sfidimit të liderit të tregut, Big Market.

Kjo lëvizje tregon qartë ambicien e pronarit të ri nga Kosova për të dominuar tregun shqiptar. Sipas të dhënave, xhiroja e përbashkët e Spar (përfshirë franshizën) dhe Eco Market e afron dukshëm kompaninë me kryesuesin aktual të tregut, duke krijuar një rivalitet të fortë në segmentin e supermarketeve të organizuara.

Detajet e Transaksionit dhe Zgjerimi i Rrjetit

Sipas të dhënave zyrtare, Spar Albania ka marrë kontrollin e plotë të rrjetit Eco Market (i administruar nga "D & D Distribution"), i cili përfshin 16 markete. Ky rrjet raportoi të ardhura prej rreth 2.3 miliardë lekësh në vitin 2025, ndonëse me një rënie vjetore prej 9% dhe pa ndonjë zgjerim të dukshëm në vitet e fundit. Përveç kësaj, Spar ka nënshkruar një marrëveshje me KMY për blerjen e 6 marketeve të saj me përmasa të mëdha (mbi 300 m²).

Nga ana tjetër, KMY do të vazhdojë aktivitetin e saj tradicional të përpunimit të mishit dhe prodhimit të sallamit nën markën e vet, duke u tërhequr përfundimisht nga biznesi i shitjes me pakicë. Në vitin 2025, Kombinati i Mishit raportoi të ardhura prej 3.5 miliardë lekësh, me një rënie të lehtë prej 2.4%.

Me këto dy blerje, numri total i pikave të Spar Albania (përfshirë rrjetin direkt dhe franshizën) arrin në 124 pika, duke forcuar ndjeshëm praninë gjeografike të kompanisë në vend.

Strategjia e Viva Fresh Store

Hyrja e Viva Fresh Store në tregun shqiptar në mesin e vitit 2025, përmes blerjes së Spar Albania nga grupi Balfin për një vlerë finale prej 36.4 milionë eurosh (sipas Qendrës Kombëtare të Biznesit), shënoi fillimin e një epoke të re. Viva Fresh, e themeluar në vitin 2003 në Ferizaj, është një gjigant rajonal me mbi 110 dyqane në Kosovë dhe zgjerim në Maqedoninë e Veriut.

Kjo rritje agresive në Shqipëri tregon se grupi po përdor kapitalin dhe eksperiencën e tij rajonale për të riorganizuar tregun e brendshëm shqiptar, ku konkurrenca ka qenë historikisht e fragmentuar.

Analiza e Alb.Markets

Nga këndvështrimi i Alb.Markets, ky konsolidim dëshmon pjekurinë e tregut të retail-it në Shqipëri. Për vite me radhë, tregu ka qenë i ndarë mes shumë operatorëve të vegjël dhe të mesëm. Blerja e Eco Market dhe e pikave të KMY nga Spar tregon se epoka e rritjes organike të ngadaltë ka përfunduar; tashmë rritja realizohet përmes blerjeve të shpejta dhe shkrirjeve (M&A).

Megjithatë, për të rrëzuar Big Market nga froni, i cili kryeson me një xhiro të konsoliduar prej rreth 29 miliardë lekësh në vitin 2025, Spar duhet të optimizojë performancën e pikave të reja. Në vitin 2025, xhiroja totale e Spar (përfshirë franshizën) ishte 22.7 miliardë lekë (ku rrjeti direkt solli 60% të të ardhurave). Duke i shtuar kësaj xhiron prej 2.3 miliardë lekësh të Eco Market, Spar e çon xhiron e tij potenciale afër 25 miliardë lekëve.

Sfidat dhe Kundërargumentet: Integrimi i dy rrjeteve të ndryshme mbart rreziqe të konsiderueshme operacionale. Eco Market po përballej me rënie të të ardhurave (-9% në vitin 2025), gjë që sugjeron probleme me modelin e biznesit apo eficiencën. Përthithja e këtyre strukturave dhe kthimi i tyre në pika fitimprurëse nën logon e Spar do të kërkojë kohë, investime të reja dhe ristrukturim të zinxhirit të furnizimit.

Nëse Viva Fresh arrin të integrojë me sukses këto blerje dhe të përmirësojë marzhet e fitimit, Shqipëria do të ketë shumë shpejt një lider të ri ose të paktën një duel të barabartë në majën e tregut të supermarketeve.