Deri në 5 orë pritje në kufijtë e BE-së: Skadimi i rregullave emergjente alarmon industrinë e aviacionit

Përfundimi i masave të përkohshme të fleksibilitetit për Sistemin e Hyrje-Daljeve (EES) të Bashkimit Europian më 6 shtator ka rikthyer frikën për kaos masiv në aeroportet kryesore europiane. Sektori i aviacionit dhe industria e udhëtimeve po ushtrojnë presion të ri mbi Brukselin për të zgjatur rregullat emergjente që lejonin shtetet anëtare të pezullonin skanimin e gjurmëve të gishtërinjve dhe të fytyrës gjatë mbingarkesave, duke paralajmëruar se heqja e tyre do të sjellë fluturime të humbura dhe radhë të gjata pritjeje.

Sipas të dhënave nga Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI), koha e pritjes në kufi arriti deri në pesë orë gjatë muajit korrik në pika kyçe si aeroportet e Lisbonës, Milanos, Romës dhe Krakovit. Ky ngadalësim drastik i atribuohet kryesisht mosfunksionimit të sporteleve automatike, mungesës së personelit kufitar dhe problemeve teknike të vazhdueshme të vetë sistemit EES, i cili kërkon regjistrimin biometrik të udhëtarëve nga vendet e treta.

Industria e udhëtimit kërkon pezullim të sistemit

Përfaqësuesit e linjave ajrore kanë shprehur kritika të ashpra ndaj menaxhimit të këtij projekti nga ekzekutivi europian. Drejtori i operacioneve në Ryanair, Neal McMahon, deklaroi se mënyra se si BE-ja ka zbatuar sistemin ka qenë një kaos i plotë që nga nisja e tij në tetor të vitit të kaluar. McMahon nënvizoi se transportuesit ajrorë dhe autoritetet kufitare e kishin paralajmëruar paraprakisht Brukselin për mungesën e gatishmërisë teknike dhe kërkoi zgjatjen e masave lehtësuese të paktën deri në prill të vitit 2027.

Në të njëjtën linjë, Matthew Pack, drejtues ekzekutiv i Holiday Extras, vuri në dukje se ekziston një hendek i madh mes deklaratave zyrtare dhe situatës në terren. Pack theksoi se një sistem që kërkon vazhdimisht improvizime emergjente për të funksionuar nuk është gati për përdorim dhe duhet të tërhiqet e të rindërtohet nga e para, në vend që kostot e dështimit t'u ngarkohen udhëtarëve.

Analiza e Alb.Markets

Qëndrimi zyrtar i Komisionit Europian, sipas të cilit EES "ka funksionuar përgjithësisht mirë gjatë verës", reflekton një shkëputje shqetësuese nga operacionaliteti real i infrastrukturës së transportit. Fleksibiliteti i zbatuar gjatë muajve të verës nuk ishte një shenjë e suksesit të sistemit, por një valvul e nevojshme shkarkimi për të shmangur bllokimin e plotë të aeroporteve kryesore europiane.

Argumenti i autoriteteve të BE-së bazohet në nevojën afatgjatë për rritjen e sigurisë kufitare dhe digjitalizimin e kontrollit të lëvizjes. Sidoqoftë, zbatimi i rregullave të rrepta biometrike pa siguruar stabilitet teknologjik dhe kapacitete të mjaftueshme njerëzore krijon kosto direkte ekonomike për linjat ajrore dhe turizmin. Pa zgjatjen e periudhës kalimtare ose pa një përmirësim radikal të infrastrukturës në pikat kufitare, këmbëngulja për zbatimin e plotë të EES rrezikon të dëmtojë efikasitetin e udhëtimeve ndërkombëtare drejt BE-së gjatë muajve në vijim.