Kredia e re rritet me 32% në korrik dhe çon portofolin e kredisë mbi 1 trilion lekë

Portofoli total i kredisë për ekonominë shqiptare shënoi një moment historik në fund të muajit korrik, duke kaluar për herë të parë pragun e 1 trilion lekëve. Sipas të dhënave zyrtare të Bankës së Shqipërisë, teprica e kredisë u rrit me 12% në terma vjetorë, e mbështetur nga një ecuri dinamike e disbursimeve të reja. Gjatë muajit korrik, kredia e re arriti në 38.2 miliardë lekë, me një rritje prej 32% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Kjo ecuri konfirmon se kredia për ekonominë po vijon ciklin e saj rritës për të gjashtin vit radhazi.

Vlerësimi i Alb.Markets është se ky ekspansion kreditues dëshmon për një kërkesë solide për financim si nga sektori privat, ashtu edhe nga familjet, duke pasqyruar likuiditetin e bollshëm në sistemin bankar. Për më tepër, strukturimi i këtij zgjerimi tregon një përmirësim cilësor të ndjeshëm: përdorimi i monedhës vendase po redukton rreziqet strukturore që lidhen me mospërputhjen valutore (mismatch) në bilancet e huamarrësve.

Në periudhën janar-korrik, bankat disbursuan gjithsej 261.1 miliardë lekë kredi të reja, apo 12.6% më shumë se një vit më parë. Kjo rritje është shpërndarë në mënyrë të balancuar mes dy segmenteve kryesore:

• Bizneset: Kredia e re për kompanitë në korrik kapërceu vlerën e 19.1 miliardë lekëve (+26.7% me bazë vjetore), duke e çuar nivelin progresiv të 7-mujorit në 172.9 miliardë lekë (+14.3%). Portofoli total i bizneseve u rrit me 10.4%, duke arritur në 541.3 miliardë lekë. Huadhënia në lekë vijon të udhëheqë për të dytin vit radhazi.
• Individët: Ky segment shënoi një përshpejtim të fortë në korrik, ku kredia e re arriti në 13.9 miliardë lekë (+41.8% me bazë vjetore). Për 7-mujorin, huadhënia për individët arriti në 87.3 miliardë lekë (+13.4%), ndërsa portofoli total u zgjerua me 17.3%, duke kapur vlerën 423 miliardë lekë.

Dominimi i monedhës vendase te sektori i individëve është veçanërisht i dukshëm: pothuajse 87% e disbursimeve të reja gjatë 7-mujorit u kryen në lekë, ndërsa kredia në euro vijon prirjen rënëse. Financimi për këtë kategori është i përqendruar te blerja e pasurive të paluajtshme dhe konsumi.

Analiza e Alb.Markets

Zgjerimi i portofolit të kredisë mbi nivelin e 1 trilion lekëve përfaqëson një konsolidim të rëndësishëm të ndërmjetësimit financiar në Shqipëri. Shkalla e lartë e orientimit ndaj lekut — sidomos te kredia për individët — zbut rrezikun e nevojës për ndërhyrje në kursin e këmbimit dhe ul ndjeshëm ekspozimin ndaj goditjeve valutore.

Megjithatë, duhet marrë parasysh argumenti skeptik: rritja e shpejtë e kreditimit të konsumit dhe pasurive të paluajtshme (me portofolin e individëve që rritet me 17.3%) mund të gjenerojë grumbullim të rreziqeve në rast se çmimet e pronave ose kushtet makroekonomike pësojnë një korrigjim negativ. Nëse kushtet e favorshme të sotme kthehen në pasiguri financiare, aftësia paguese e huamarrësve mund të vihet në provë.

Pavarësisht këtij rreziku, Alb.Markets vlerëson se disiplina aktuale e huadhënies në monedhë vendase ofron një jastëk të mirë mbrojtës. Me rritjen e përpejtuar të kredisë për bizneset në dy monedhat kryesore dhe mbështetjen e konsumit familjar, cikli kreditues mbetet një nga shtyllat kryesore të rritjes ekonomike në vend.