Nga 18 mijë në 22.6 mijë: Rritet me 4.5 mijë numri i punonjësve të huaj, ku indianët mbajnë 15% të totalit

Rritja e pagave me 30 deri në 50 për qind në krahasim me tregun e tyre vendas, e shoqëruar me paketa të plota mbulimi për strehimin, ushqimin dhe sigurimin shëndetësor, po e shndërron Shqipërinë në një destinacion të favorshëm pune për profesionistë të kualifikuar nga India dhe Azia Jugore. Në një kohë kur sipërmarrjet vendase përballen me një lehtësim të pamjaftueshëm të mungesës së stafit nga tregu vendor, punësimi i inxhinierëve të huaj po shërben si një zgjidhje praktike për të mbajtur në këmbë projektet e infrastrukturës dhe industrive teknike.

Dëshmitë e profesionistëve të huaj konfirmojnë këtë prirje financiare dhe profesionale. Mayur Prajapati, një inxhinier projektimi 25-vjeçar nga India me diplomë në inxhinieri mekanike, punon prej dy vitesh pranë kompanisë "Ital Costruzioni". Ai raporton se fiton rreth 50 për qind më shumë se në vendin e tij të origjinës, duke mbuluar përgjegjësi si hartimi i vizatimeve teknike, menaxhimi i parafabrikimit dhe programimi i makinerive të prerjes me lazer përmes softuerit Libellula. Përveç rritjes me 30 për qind të pagës, një tjetër profesionist, Irfan Ansari, 23 vjeç, inxhinier sigurie me shtatë muaj përvojë në Shqipëri, veçon përfitimet shtesë si akomodimi, transporti, ushqimi dhe sigurimi privat shëndetësor si faktorë përcaktues për të punuar në tregun shqiptar.

Kjo tendencë përkon me zgjerimin e përgjithshëm të forcës së huaj të punës në vend. Të dhënat nga regjistri elektronik i Policisë së Shtetit tregojnë se numri i shtetasve të huaj të regjistruar si punonjës në Shqipëri arriti në rreth 22.6 mijë deri në qershor 2026, nga 18.1 mijë që figuronin në fund të vitit 2025. Ky zgjerim me rreth 4.5 mijë punonjës brenda gjashtë muajve pason një rritje prej 43.4 për qind gjatë vitit 2025 kundrejt vitit 2024, duke e çuar peshën e punëtorëve të huaj në forca pune nga 2.2 për qind në 3.1 për qind. Indianët përbëjnë një nga grupet kryesore me 3,423 punonjës (15 për qind të totalit), së bashku me filipinasit (3,552 ose 16 për qind) dhe egjiptianët (3,283), ku nëntë nga dhjetë punonjës zotërojnë leje unike pune.

Sidoqoftë, ekziston një analizë alternative sa i përket qëndrueshmërisë afatgjatë të këtij modeli. Shumë punonjës të huaj e shohin Shqipërinë si një hapësirë transitore për të fituar përvojë ndërkombëtare përpara se të synojnë tregun e Bashkimit Europian, ku pagat dhe kushtet e punës mbeten më të larta. Po ashtu, mbetet një paqartësi strukturore institucionale, pasi të dhënat më të plota mbi punëtorët e huaj vijnë nga regjistrat e Policisë së Shtetit dhe jo nga statistikat zyrtare të tregut të punës apo raportet e inspektimeve të punës. Kjo e bën të vështirë vlerësimin e saktë nëse kjo forcë pune po plotëson mungesat apo po shërben si zëvendësim i përhershëm me kosto më të ulët.

Analiza e Alb.Markets

Vlerësimi i Alb.Markets është se integrimi i profesionistëve të kualifikuar si inxhinierët indianë përfaqëson një pjekuri të re për tregun shqiptar të punës, i cili po kalon nga importi i thjeshtë i krahut të pakualifikuar të punës në thithjen e kompetencave teknike. Për sa kohë që diferenca e pagave dhe paketa e përfitimeve sociale mbetet tërheqëse kundrejt vendeve të origjinës, kompanitë shqiptare mund të zbutin mungesat kritike të stafit të shkaktuara nga emigrimi i vetë profesionistëve vendas.

Sidoqoftë, që ky model të sigurojë qëndrueshmëri makroekonomike, institucionet shtetërore duhet të kalojnë nga gjurmimi policor i të huajve në një monitorim të mirëfilltë ekonomik dhe arsimor, duke matur pagat mesatare, kushtet e punës dhe shkallën e ruajtjes së këtyre profesionistëve. Pa politika dytësore për integrimin dhe mbajtjen e forcës së kualifikuar, Shqipëria rrezikon të mbetet vetëm një urë kalimi drejt vendeve të BE-së, duke paguar kostot e përshtatjes pa korrur përfitimet e zhvillimit afatgjatë teknologjik.