Investimi sipas momentumit është një strategji që përpiqet të përfitojë nga vazhdimësia e një prirjeje ekzistuese të çmimit. Në vend që të nisë nga pyetja nëse një aksion është i lirë, i shtrenjtë apo sa shpejt mund të rriten fitimet e kompanisë, kjo qasje vë në qendër sjelljen e fundit të çmimit: cilat instrumente po ngrihen, cilat po bien dhe sa e fortë duket lëvizja.
Ideja bazë është se një instrument që ka lëvizur fuqishëm në një drejtim mund të vazhdojë të lëvizë në të njëjtin drejtim për një periudhë tjetër. Investitori i momentumit zakonisht kërkon aksione me një seri të dukshme rritjesh dhe synon të qëndrojë në pozicion për aq kohë sa trendi mbetet i gjallë. Kur shfaqen shenja se lëvizja po ngadalësohet, po arrin kulmin ose po kthehet, pozicioni zvogëlohet ose mbyllet.
Çfarë e bën një aksion “me momentum”?
Një aksion klasifikohet si aksion me momentum jo sepse kompania është domosdoshmërisht e nënvlerësuar apo sepse ka perspektivën më të mirë afatgjatë, por sepse historiku i fundit i çmimit tregon një drejtim të fortë. Periudha e vëzhgimit mund të jetë disa javë, disa muaj ose edhe më gjatë, në varësi të horizontit të strategjisë.
Në një rast rritës, çmimi mund të krijojë seri maksimumesh dhe minimumesh gjithnjë e më të larta. Në një rast rënës, ai mund të shfaqë maksimum dhe minimum gjithnjë e më të ulët. Investitori nuk supozon se trendi do të zgjasë përgjithmonë. Ai supozon vetëm se forcat që e kanë krijuar lëvizjen mund të vazhdojnë të veprojnë në afatin e afërt.
Dallimi nga investimi në vlerë dhe investimi në rritje
Investimi në vlerë kërkon instrumente që tregtohen nën vlerën e tyre të brendshme. Investitori i vlerës përpiqet të blejë me zbritje dhe pret që tregu ta njohë gradualisht vlerën reale të kompanisë.
Investimi në rritje përqendrohet te kompanitë që pritet të rrisin të ardhurat ose fitimet më shpejt se mesatarja. Një aksion i tillë mund të duket i shtrenjtë sipas raporteve tradicionale, por investitori pranon një vlerësim më të lartë në këmbim të potencialit të ardhshëm.
Investimi sipas momentumit nuk e vendos as vlerën e brendshme dhe as rritjen e parashikuar në qendër të vendimit. Sinjali kryesor është sjellja e çmimit. Një kompani me rezultate të zakonshme mund të ketë momentum të fortë; një kompani me themele të shkëlqyera mund të mos ketë momentum nëse çmimi i saj është i dobët ose anësor.
Pse mund të vazhdojë një trend?
Arsyetimi lidhet me financën e sjelljes. Tregjet nuk reagojnë gjithmonë menjëherë dhe plotësisht ndaj informacionit. Investitorët mund të vonohen në përpunimin e lajmeve, të ndjekin turmën ose të ndikohen nga frika se mos humbin një lëvizje. Kur një çmim fillon të rritet, lëvizja mund të tërheqë blerës të rinj; blerjet shtesë e shtyjnë çmimin më lart dhe rritja e re tërheq pjesëmarrës të tjerë.
Ky është një mekanizëm vetëforcues. Ai nuk garanton vazhdimësi, por shpjegon pse një lëvizje mund të zgjasë më shumë sesa do të sugjeronte një vlerësim thjesht racional. I njëjti proces mund të veprojë edhe në rënie, kur shitjet nxisin shitje të tjera dhe presioni negativ zgjerohet.
Koha dhe menaxhimi aktiv
Momenti kërkon më shumë vëmendje sesa një strategji pasive afatgjatë. Hyrja shumë vonë mund të nënkuptojë blerje pranë fundit të trendit. Dalja shumë herët mund të humbasë një pjesë të rëndësishme të lëvizjes. Dalja shumë vonë mund të kthejë një fitim në humbje.
Për këtë arsye, investitori duhet të monitorojë drejtimin, shpejtësinë, volumin, luhatshmërinë dhe shenjat e dobësimit. Vendimi nuk mbështetet vetëm te fakti se çmimi “ka shkuar lart”. Rëndësi ka nëse trendi vazhdon të prodhojë struktura të qëndrueshme, nëse pjesëmarrja në treg po zgjerohet dhe nëse sinjalet e kundërta po shtohen.
Rreziku i kthimit të menjëhershëm
Rreziku kryesor është se momentumi mund të kthehet papritur. Një lajm ekonomik, ndryshim në kushtet e industrisë, zhgënjim në rezultate ose thjesht humbje e besimit mund të ndërpresë trendin. Aksionet me momentum shpesh kanë luhatshmëri të lartë, sepse shumë pjesëmarrës janë pozicionuar në të njëjtin drejtim dhe mund të kërkojnë dalje njëkohësisht.
Strategjia mbështetet në vazhdimësinë e një lëvizjeje që tashmë ka ndodhur. Kjo e bën disiplinën e daljes po aq të rëndësishme sa përzgjedhjen e hyrjes. Para hapjes së pozicionit duhet të jetë e qartë se çfarë sjelljeje do të tregonte se trendi është dëmtuar dhe sa humbje mund të përballohet pa cenuar portofolin.
Përshtatja me objektivat e investitorit
Investimi sipas momentumit nuk është i përshtatshëm për çdo profil. Ai kërkon tolerancë ndaj luhatshmërisë, gatishmëri për monitorim të shpeshtë dhe aftësi për të vepruar shpejt kur kushtet ndryshojnë. Investitori duhet të dijë nëse kërkon një pozicion disaditor, disajavor apo disa mujor, sepse i njëjti aksion mund të ketë momentum pozitiv në një horizont dhe negativ në një tjetër.
Suksesi nuk varet vetëm nga gjetja e instrumenteve që po lëvizin. Ai varet nga hyrja në një pikë ku raporti ndërmjet potencialit dhe rrezikut mbetet i arsyeshëm, nga madhësia e kontrolluar e pozicionit dhe nga dalja kur provat nuk e mbështesin më idenë fillestare.