Në financë, momentumi përshkruan prirjen e çmimit për të vazhduar lëvizjen në të njëjtin drejtim për një periudhë të caktuar. Krahasimi me një objekt në lëvizje është i dobishëm: lëvizja vazhdon derisa një forcë e re ta ngadalësojë ose ta ndryshojë. Në treg, “forca e jashtme” mund të jetë informacion i ri, ndryshim në pritje, rritje e ofertës, zhvendosje e likuiditetit ose ndryshim në sjelljen e investitorëve.
Formula bazë e momentumit
Forma më e thjeshtë e treguesit krahason çmimin aktual me çmimin e një periudhe të mëparshme:
Momentum = Vlera aktuale − Vlera e mëparshme
Vlera aktuale është çmimi më i fundit. Vlera e mëparshme është çmimi i instrumentit në pikën e zgjedhur të krahasimit, për shembull 10 ditë, një muaj ose tre muaj më parë.
- Rezultat pozitiv: çmimi aktual është mbi çmimin e mëparshëm dhe momentumi është rritës.
- Rezultat negativ: çmimi aktual është nën çmimin e mëparshëm dhe momentumi është rënës.
- Rezultat pranë zeros: çmimi ka ndryshuar pak gjatë periudhës së matur.
Shembull me çmim 100 dhe 120 dollarë
Supozojmë se një aksion tregtohej me 100 dollarë një muaj më parë dhe sot tregtohet me 120 dollarë. Llogaritja është:
20 = 120 − 100
Momentumi prej 20 është pozitiv dhe tregon se çmimi është rritur me 20 dollarë gjatë muajit. Kjo nuk do të thotë se aksioni do të rritet patjetër edhe muajin tjetër. Tregon vetëm drejtimin dhe madhësinë absolute të lëvizjes që tashmë ka ndodhur.
Një investitor mund ta interpretojë rezultatin si provë se kërkesa ka qenë më e fortë se oferta gjatë periudhës. Për ta kthyer këtë vëzhgim në vendim, duhet të kontrollojë nëse lëvizja është e qëndrueshme, nëse po përshpejtohet ose po ngadalësohet dhe nëse tregues të tjerë e mbështesin të njëjtën ide.
Zgjedhja e periudhës
Periudha e krahasimit ndryshon ndjeshëm sinjalin. Një tregues 10-ditor mat lëvizjen afatshkurtër. Një tregues 50-ditor ose 12-mujor kap një prirje më të gjatë. Një instrument mund të ketë momentum pozitiv në 10 ditët e fundit, por negativ në gjashtë muaj, nëse rritja e fundit është vetëm një rikthim brenda një prirjeje më të gjerë rënëse.
Prandaj, periudha duhet të përputhet me horizontin e strategjisë. Një tregtar afatshkurtër ka nevojë për një matje më të shpejtë; një investitor me horizont disa mujor kërkon sinjal më të ngadaltë dhe më pak të ndjeshëm ndaj lëvizjeve të përditshme.
Vija zero
Treguesi zakonisht paraqitet rreth një vije qendrore me vlerë zero. Kur momentumi është mbi zero, çmimi aktual është më i lartë se çmimi i periudhës së krahasimit. Kur është nën zero, çmimi aktual është më i ulët.
Kalimi mbi zero mund të tregojë se lëvizja e fundit është kthyer në pozitive. Kalimi nën zero mund të tregojë dobësim ose kalim në momentum negativ. Megjithatë, kryqëzimi i vetëm mund të jetë i përkohshëm, sidomos në një treg anësor.
Analiza e momentumit 10-ditor gjatë tre viteve
Për të kuptuar sjelljen e treguesit, mund të merret një indeks i gjerë tregu si pikë reference dhe të llogaritet ndryshimi ndërmjet mbylljes së sotme dhe mbylljes së 10 ditëve më parë. Kur kjo seri paraqitet për rreth tre vjet, ajo tregon se si lëvizjet e shkurtra ndërtojnë faza më të gjata.
Periudhat me vlera kryesisht pozitive mund të përkojnë me treg rritës. Periudhat me vlera kryesisht negative mund të shoqërojnë treg rënës. Ndryshimet e shpeshta rreth zeros tregojnë mungesë drejtimi ose një treg të luhatshëm pa trend të qëndrueshëm.
Krahasimi me ngjarje ekonomike ose ndryshime të mëdha në treg ndihmon për të parë se çfarë e ka përshpejtuar ose prishur momentumin. Qëllimi nuk është të përshtatet çdo lëvizje me një histori, por të kuptohet se treguesi reagon ndaj kushteve që ndryshojnë.
Çfarë tregon dhe çfarë nuk tregon
Formula mat diferencën e çmimit. Ajo nuk shpjegon pse ka ndodhur lëvizja, nuk vlerëson kompaninë dhe nuk përcakton vetë nëse çmimi është i lartë apo i ulët. Dy instrumente me çmime shumë të ndryshme mund të kenë të njëjtin momentum absolut, megjithëse ndryshimi në përqindje mund të jetë krejt i ndryshëm.
Për këtë arsye, momentumi duhet të lexohet së bashku me grafikët, përqindjet e ndryshimit, volumin dhe luhatshmërinë. Lajmet ekonomike, kushtet e industrisë dhe ndryshimet e papritura në treg mund ta ndryshojnë shpejt drejtimin. Treguesi është një mënyrë për të matur lëvizjen e kaluar dhe të tanishme, jo një premtim për lëvizjen e ardhshme.