Analiza teknike vlerëson instrumentet financiare përmes historikut të çmimit, volumit dhe modeleve statistikore. Ndryshe nga analiza që nis nga fitimet, bilanci ose menaxhimi i kompanisë, ajo studion mënyrën si tregu ka lëvizur dhe si pjesëmarrësit kanë reaguar.
Një nga qëllimet kryesore është matja e momentumit: sa shpejt po ndryshon çmimi, sa e fortë është lëvizja dhe nëse forca po rritet apo po zbehet. Asnjë mjet i vetëm nuk e përshkruan plotësisht këtë proces. Prandaj, analiza teknike përdor një kuti mjetesh që kombinon trendin, modelet, nivelet, oscilatorët dhe volumin.
Treguesit e ritmit të ndryshimit
Treguesit e momentumit përpunojnë çmimet e fundit për të matur shpejtësinë e lëvizjes. Treguesi bazë i momentumit krahason çmimin aktual me një çmim të mëparshëm. Mjete të tjera përdorin mesatare, intervale ose raporte për të treguar nëse lëvizja po forcohet.
RSI mat shpejtësinë dhe madhësinë e ndryshimeve të çmimit. Ai lëviz nga 0 në 100. Tradicionalisht, vlera mbi 70 interpretohet si zonë e mbiblerjes, ndërsa vlera nën 30 si zonë e mbishitjes. Këto nivele nuk janë urdhra automatikë për të shitur ose blerë. Në një trend të fortë, RSI mund të qëndrojë për një kohë të gjatë pranë një skaji.
MACD krahason një mesatare eksponenciale më të shpejtë me një më të ngadaltë. Ai ndihmon në identifikimin e ndryshimeve në drejtim dhe në forcën e momentumit. Kryqëzimet e vijave, pozicioni ndaj zeros dhe divergjenca me çmimin janë pjesë e interpretimit të tij.
Analiza e trendit
Trendët mund të jenë rritës, rënës ose anësorë. Një trend rritës zakonisht përmban maksimume dhe minimume gjithnjë e më të larta. Një trend rënës përmban maksimume dhe minimume gjithnjë e më të ulëta. Në tregun anësor, çmimi lëviz brenda një intervali pa përparim të qëndrueshëm në asnjë drejtim.
Vijat e trendit, mesataret lëvizëse, kanalet dhe struktura e kulmeve e fundeve ndihmojnë në vizualizimin e drejtimit. Një sinjal momentum pozitiv ka më shumë kuptim kur përputhet me një trend rritës të qartë sesa kur shfaqet brenda një intervali të ngushtë dhe të paqëndrueshëm.
Modelet e grafikut
Modelet e përsëritura përdoren për të vlerësuar nëse trendi mund të vazhdojë apo të kthehet. Modeli koka dhe shpatullat, majat ose fundet e dyfishta, flamujt dhe trekëndëshat e vegjël të vazhdimësisë janë shembuj të zakonshëm. Një model nuk është i vlefshëm vetëm sepse ngjan me një formë të njohur; ai duhet të ketë strukturë të plotë dhe shpesh kërkon thyerje të një niveli për konfirmim.
Flamujt dhe pennant-et zakonisht lidhen me një pauzë pas një lëvizjeje të fortë. Majat dhe fundet e dyfishta mund të tregojnë se një nivel është provuar disa herë pa u kapërcyer. Modeli koka dhe shpatullat përpiqet të kapë kalimin nga një seri kulmesh rritëse drejt dobësimit të strukturës.
Mbështetja dhe rezistenca
Mbështetja është një zonë ku kërkesa ka qenë mjaftueshëm e fortë për të ngadalësuar rënien. Rezistenca është një zonë ku oferta ka penguar rritjen. Këto janë më mirë të mendohen si zona sesa si një çmim i vetëm i saktë.
Thyerja mbi rezistencë mund të sinjalizojë momentum të ri rritës. Thyerja nën mbështetje mund të tregojë momentum rënës. Rëndësi ka nëse çmimi mbyllet përtej zonës, nëse volumi e mbështet lëvizjen dhe nëse niveli i thyer vazhdon të mbajë pas një rikthimi.
Nivelet përdoren edhe për të vendosur hyrje, dalje dhe pikën ku ideja nuk është më e vlefshme. Nëse blerja bazohet te thyerja e një rezistence, rikthimi i qëndrueshëm poshtë saj mund të tregojë se thyerja ka dështuar.
Oscilatorët
Oscilatorët përdorin formula matematikore që përpunojnë çmimet e fundit ose historike dhe i vendosin rezultatet brenda një intervali. RSI dhe Stochastic janë dy shembuj. Ata përdoren për të dalluar shpejtësinë, pozicionin relativ të çmimit dhe fazat kur lëvizja mund të jetë shtrirë shumë.
Përveç zonave të mbiblerjes dhe mbishitjes, analistët kërkojnë divergjencë. Kjo ndodh kur çmimi krijon një ekstrem të ri, por oscilatori nuk e konfirmon. Divergjenca mund të tregojë dobësim të momentumit, por jo çdo divergjencë prodhon kthim të menjëhershëm.
Analiza e volumit
Volumi tregon sa njësi janë tregtuar gjatë një periudhe. Rritja e volumit gjatë përparimit ose rënies mund të konfirmojë se lëvizja ka pjesëmarrje të gjerë. Një thyerje me volum të ulët mund të jetë më e brishtë sesa një thyerje me rritje të dukshme të aktivitetit.
Volumi kumulativ (OBV) grumbullon volumin sipas drejtimit të çmimit dhe përpiqet të tregojë nëse presioni neto po shkon drejt blerjes apo shitjes. Nëse çmimi dhe treguesi lëvizin së bashku, sinjali është më i qëndrueshëm. Nëse ndahen, analiza kërkon kujdes shtesë.
Ndërtimi i një vlerësimi të plotë
Një analizë e dobishme nuk kërkon që të gjithë treguesit të japin të njëjtin sinjal. Ajo kërkon që secili mjet të ketë rol të qartë. Trendët japin drejtimin, momentumi jep ritmin, volumi tregon pjesëmarrjen, nivelet tregojnë zonat e vendimit dhe modelet përshkruajnë strukturën.
Kufizimi kryesor është se të gjitha këto mjete nisen nga të dhënat e kaluara. Ato mund të vonohen, të prodhojnë sinjale të rreme ose të dështojnë kur tregu kalon nga trendi në interval. Vlera e tyre qëndron te organizimi sistematik i informacionit dhe te krijimi i rregullave të qarta për hyrjen, daljen dhe kontrollin e rrezikut.