Të dhënat e tregut mbërrijnë si një rrjedhë pothuajse e vazhdueshme çmimesh. Kjo rrjedhë përfshin transaksionet, pra çmimet ku blerësit dhe shitësit kanë kryer realisht një shkëmbim, si edhe kuotat, të cilat tregojnë çmimet e ofruara për blerje dhe shitje. Në formën e tyre të papërpunuar, këto të dhëna janë tepër të shumta për t'u përpunuar lehtë nga njeriu.
Grafikët e zgjidhin këtë problem duke e organizuar rrjedhën e çmimit në periudha të caktuara. Në vend që të shohë çdo ndryshim të veçuar, tregtari sheh një përmbledhje vizuale të mënyrës si çmimi ka lëvizur gjatë një minute, një ore, një dite ose një periudhe tjetër.
Pse përdoren grafikët?
Grafikët mund të japin një pamje të mirë të drejtimit të tregut. Ata ndihmojnë në dallimin e një trendi rritës, një trendi zbritës ose një periudhe pa drejtim të qartë. Gjithashtu ofrojnë një vlerësim praktik të luhatshmërisë: intervale të gjera dhe lëvizje të mëdha tregojnë një sjellje tjetër nga intervalet e ngushta dhe të qeta.
Materiali vëren se disa modele mund të kenë një avantazh statistikor dhe mund të krijojnë mundësi fitimi. Kjo nuk do të thotë se çdo formë në grafik është e vlefshme. Për ta kuptuar një model, duhet parë konteksti i tij, trendi ku shfaqet dhe mënyra si lidhet me strukturën përreth.
Qirinjtë dhe shufrat e çmimit
Qirinjtë japonezë dhe shufrat paraqesin të njëjtin informacion bazë: hapjen, maksimumin, minimumin dhe mbylljen e një periudhe. Ndryshimi kryesor është mënyra vizuale e paraqitjes.
Te një qiri, trupi shtrihet ndërmjet çmimit të hapjes dhe atij të mbylljes. Hijet tregojnë sa larg ka lëvizur çmimi mbi ose nën trup gjatë periudhës. Te një shufër, një vijë vertikale tregon maksimumin dhe minimumin, ndërsa shenjat anësore tregojnë hapjen dhe mbylljen.
Çfarë duhet vlerësuar te një qiri?
- Madhësia e trupit: një trup i madh tregon distancë të konsiderueshme ndërmjet hapjes dhe mbylljes; një trup i vogël tregon se ato janë afër.
- Madhësia e hijeve në raport me trupin: hijet e gjata tregojnë se çmimi është larguar nga zona e hapjes dhe mbylljes, por nuk e ka mbajtur të gjithë atë lëvizje.
- Pozicioni i hapjes dhe mbylljes brenda intervalit: një mbyllje pranë maksimumit ka kuptim tjetër nga një mbyllje pranë minimumit.
- Marrëdhënia me trendin: i njëjti qiri mund të lexohet ndryshe në mes të një trendi, pranë një niveli të rëndësishëm ose pas një lëvizjeje të zgjatur.
Kuptimi nuk vjen vetëm nga forma. Ai vjen nga forma në kontekst. Një qiri i vetëm, i shkëputur nga struktura e tregut, jep shumë më pak informacion sesa i njëjti qiri i vendosur pranë një pivot-i ose pas një lëvizjeje të fortë.
Modelet e qirinjve dhe modelet klasike
Modelet mund të ndërtohen nga një qiri i vetëm, nga një kombinim qirinjsh ose nga një strukturë që zgjat disa periudha. Materiali përmend edhe disa modele klasike të grafikëve:
- Drejtkëndëshi: çmimi lëviz ndërmjet dy kufijve relativisht horizontalë.
- Koka dhe shpatullat: një strukturë me tre kulme ku kulmi qendror është më i lartë.
- Maja e rrumbullakosur: një kthesë graduale në të cilën ngritja humbet forcë dhe kalon ngadalë në rënie.
- Trekëndëshi zbritës: një strukturë ku maksimumet bien ndërsa një zonë e poshtme testohet vazhdimisht.
Këto emërtime janë mënyra për të organizuar sjelljen e çmimit. Ato duhet të lexohen në lidhje me trendin dhe me pikat ku presioni blerës ose shitës duket se shteron.
Pivotet: blloqet bazë të strukturës
Një pivot i lartë është një shufër me një maksimum më të lartë se maksimumi i shufrës para saj dhe ai i shufrës pas saj. Një pivot i ulët është një shufër me një minimum më të ulët se minimumi i shufrës para saj dhe ai i shufrës pas saj.
Këto pika tregojnë një shterim afatshkurtër të presionit. Pivot-i i lartë tregon se blerësit nuk arritën ta vazhdonin menjëherë ngritjen; pivot-i i ulët tregon se shitësit nuk arritën ta vazhdonin menjëherë rënien. Për këtë arsye, pivotet bëhen nivele që duhen vëzhguar për mbështetje ose rezistencë të mundshme.
Nga pivotet te lëkundjet dhe struktura
Kur pivotet lidhen me njëri-tjetrin, ato formojnë lëkundje. Një seri pivotesh të larta dhe të ulëta në ngritje përshkruan një strukturë tjetër nga një seri pivotesh në rënie. Pivotet afatmesme filtrojnë kthesat shumë të vogla dhe ndihmojnë në shikimin e lëvizjeve më të rëndësishme.
Struktura e tregut nuk është një element i vetëm. Ajo ndërtohet nga marrëdhënia ndërmjet shufrave ose qirinjve, pivoteve, lëkundjeve dhe modeleve më të mëdha. Leximi bazë i grafikëve do të thotë të kuptosh secilin prej këtyre elementeve dhe më pas t'i bashkosh në një pamje të vetme të sjelljes së çmimit.