Një propozim i fundit nga Presidenti Donald Trump për të dhënë një pagesë prej 5,000 dollarësh për çdo qytetar të rritur në SHBA — me kusht që republikanët të ruajnë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve dhe të Senatit në zgjedhjet e mesit të mandatit të 3 nëntorit — ka ndezur një debat të fortë mbi pasojat e tij makroekonomike. Propozimi, i llogaritur në rreth 1.2 trilionë dollarë, vjen në një kohë kur ekonomia po përballet tashmë me inflacion të qëndrueshëm dhe me yield-e të larta të bonove afatgjata të Thesarit.
Presionet mbi inflacionin dhe borxhin federal
Edhe pse rritjet e moderuara të çmimeve janë normale gjatë periudhave të zgjerimit ekonomik, inflacioni i 12 muajve të fundit, i cili ka qëndruar mbi objektivin afatgjatë prej 2% të Rezervës Federale, vazhdon të sjellë sfida ekonomike. Inflacioni i periudhës arriti një kulm trevjeçar prej 4.2% në maj, ndërsa shkalla e inflacionit të Shpenzimeve Personale të Konsumit (PCE) për muajin korrik dolën në 3.7%, me PCE-në bazë në 3.3%.
Në të njëjtën kohë, borxhi i përgjithshëm kombëtar i SHBA-së i kaloi 40 trilionë dollarë në muajin gusht. Paqëndrueshmëria në tregun e bonove është rritur gjithashtu pas vendimit të kryetarit të Fed-it, Kevin Warsh, për të hequr udhëzimet mbi drejtimin e ardhshëm të politikës. Si përgjigje ndaj rritjes së niveleve të borxhit, investitorët në bono afatgjata të Thesarit kanë kërkuar yield-e më të larta si kompensim për mbajtjen e instrumenteve të borxhit afatgjatë.
Nikati te normat e huammarjes dhe deficitet
Shtimi i afërsisht 1.2 trilionë dollarëve në borxhin kombëtar do të rëndonte edhe më shumë deficitet strukturore buxhetore. Deficitet vjetore federale kanë lëvizur vazhdimisht midis 1.38 trilionë dhe 3.13 trilionë dollarëve për çdo vit fiskal që nga viti fiskal 2020. Pa ulje të njëkohshme të shpenzimeve ose rritje të të ardhurave, shtimi i shpenzimeve të drejtpërdrejta të konsiderueshme ka të ngjarë t'i ngrejë yield-et afatgjata të bonove edhe më lart.
Yield-et e larta afatgjata ndikojnë drejtpërdrejt në kushtet më të gjera të huammarjes, duke përfshirë normat e huammarjes së korporatave dhe normat e kredive hipotekare për banesa. Ndërsa injektimi i mbi 1 trilion dollarëve direkt në duart e konsumatorëve mund të mbështesë përkohësisht shpenzimet e konsumit dhe të përshpejtojë rritjen ekonomike për disa tremujorë, rritja e menjëhershme e normave të interesit mund të frenojë përfundimisht huammarjen e bizneseve dhe konsumatorëve.
Implikimet më të gjera në tregjet financiare
Tregjet e aksioneve mund të ndjekin një trajektore të ngjashme me ciklin e viteve 2021–2022. Gjatë asaj periudhe, stimulimi i drejtpërdrejtë fiskal fillimisht ndezi indekset kryesore të tregut të aksioneve — përfshirë Dow Jones Industrial Average, S&P 500 dhe Nasdaq Composite — përpara se rritja e inflacionit dhe shtrëngimi i kushteve monetare të kontribuonin në një tregues bear (treg në rënie) më pas.
