Tregu forward mbështetet te marrëveshjet për blerjen dhe shitjen e produkteve që ende nuk janë prodhuar ose që nuk do të jenë të disponueshme deri në një moment të caktuar në të ardhmen. Në vend që çmimi të lihet plotësisht i hapur deri atëherë, pjesëmarrësit mund të bien dakord sot për kushtet ekonomike të një transaksioni të ardhshëm.
Pse përdoren kontratat futures
Një spekulator mund të pranojë rrezik me synimin për të nxjerrë fitim nga ndryshimi i çmimit. Një prodhues, blerës industrial ose investitor mund ta përdorë të njëjtin treg për mbrojtje, pra për të kufizuar ndikimin e një lëvizjeje të pafavorshme të çmimit mbi një pozicion ose aktivitet ekonomik. Në të dy rastet, kontratat futures u japin pjesëmarrësve mundësinë të fiksojnë një çmim që tregu e ofron sot për një datë të ardhshme.
Çmimi forward ose futures duhet të përmbledhë faktorët që mund të ndikojnë vlerën e produktit deri në maturim. Njëkohësisht, kontrata duhet të përcaktojë qartë çfarë po tregtohet: llojin dhe cilësinë e produktit, sasinë, afatin dhe mënyrën e shlyerjes. Pikërisht ky standardizim ka bërë që, gjatë shumë dekadave, kontratat futures të tregtuara në bursë të shndërrohen në instrumente të përdorura gjerësisht.
Produkti bazë dhe mbrojtja e çmimit
Çdo treg futures lidhet me një produkt bazë. Shpesh ai është një mall fizik, por mund të jetë edhe një instrument financiar. Prodhuesit dhe përdoruesit përfundimtarë e përdorin tregun për t’u mbrojtur nga lëvizjet e pafavorshme të çmimit të produktit.
Në bursat globale tregtohen futures mbi metale si ari dhe argjendi; produkte energjetike si nafta bruto dhe gazi natyror; drithëra si misri, soja dhe orizi; mallra të buta si kafeja, kakaoja, sheqeri dhe lëngu i përqendruar i ngrirë i portokallit; si edhe produkte financiare të lidhura me normat e interesit, monedhat dhe indekset e aksioneve.
Shitësi i një produkti mund të kërkojë të sigurojë një çmim sa më të lartë, në mënyrë që të realizojë fitim ose, të paktën, të mbulojë kostot e prodhimit. Përdoruesi përfundimtar mund të kërkojë mbrojtje nga rritja e çmimeve, që të sigurojë një kosto të arsyeshme për mallin dhe të kontrollojë më mirë shpenzimet e tij.
Likuiditeti dhe pjesëmarrja në treg
Sa më shumë prodhues, blerës, shitës dhe mbrojtës të ndërveprojnë në një treg futures, aq më shumë spekulatorë tërhiqen prej tij. Këta pjesëmarrës shtesë mund të rrisin likuiditetin dhe, në përgjithësi, të përmirësojnë kushtet e tregtimit.
Ky kurs shqyrton rreziqet me të cilat përballen investitorët në futures dhe mënyrat me të cilat disa prej tyre kufizohen. Ai shpjegon dallimin ndërmjet çmimit spot dhe çmimit forward, konceptet contango dhe backwardation, rolin e kontratave të standardizuara dhe mënyrën si funksionojnë kërkesat e marzhit.