Përveç rrezikut të mospagimit, investitori në obligacione korporative përballet me rrezikun e normës së interesit. Çmimi i obligacionit dhe kostoja e huamarrjes së emetuesit ndryshojnë kur lëvizin normat, duke ndikuar edhe ofertën dhe kërkesën në tregun primar dhe sekondar.
Obligacionet korporative konsiderohen më të rrezikshme se obligacionet e Thesarit të Shteteve të Bashkuara. Investitori zakonisht kërkon kompensim shtesë për këtë rrezik. Diferenca ndërmjet rendimentit të obligacionit korporativ dhe rendimentit të Treasury-t krahasues quhet spread i rendimentit ose spread në pikë bazë.
Faktorët që përcaktojnë rrezikun
Maturimi, kreditueshmëria e emetuesit dhe likuiditeti i obligacionit ndikojnë nivelin e rrezikut. Por lëvizja e vetë normave të tregut ndikon drejtpërdrejt vlerën e obligacionit. Për këtë arsye, investitori zakonisht formon një gjykim mbi drejtimin e mundshëm të normave përpara blerjes.
Shembulli Kompania ABC
Supozoni se Kompania ABC shet një obligacion dhjetëvjeçar me rendiment 3%, kur Treasury dhjetëvjeçar jep 1%. Spread-i është 2 pikë përqindjeje. Nëse më vonë rendimenti i Treasury-t rritet nga 1% në 1.5% dhe asgjë tjetër nuk ndryshon, rendimenti i obligacionit korporativ do të rritej me të njëjtat 50 pikë bazë, nga 3% në 3.5%. Që rendimenti të rritet, çmimi i obligacionit ekzistues duhet të bjerë.
Kjo është marrëdhënia e kundërt ndërmjet çmimit dhe normës: kur normat rriten, vlera e obligacioneve ekzistuese zakonisht bie; kur normat ulen, vlera e tyre zakonisht rritet.
Pse obligacioni ekzistues bëhet më pak tërheqës?
Nëse një obligacion u ble kur Treasury jepte 1%, ndërsa emetimet e reja çmohen pasi Treasury rritet në 1.5%, obligacioni i vjetër ofron kushte më pak tërheqëse. Për të konkurruar me emetimin e ri, çmimi i tij duhet të bjerë. Nëse normat do të uleshin, procesi do të ishte i kundërt dhe çmimi i obligacionit ekzistues mund të rritej.
Lëvizja e normave ndikon edhe vendimin e kompanisë për të emetuar borxh. Norma më e ulët ul koston e huamarrjes, por nëse investitorët presin rritje të afërt të normave, mund të kërkojnë rendiment më të lartë ose të tregojnë më pak interes. Nëse presin që normat të mbeten të ulëta dhe rendimenti i ofruar është tërheqës, kërkesa mund të jetë e fortë dhe investitorët mund të kenë një ofertë të gjerë emisionesh nga e cila të zgjedhin.
Maturimi dhe kuponi
Për të kompensuar rrezikun e normës, obligacionet afatgjata zakonisht ofrojnë norma më të larta se obligacionet afatshkurtra me të njëjtën cilësi krediti. Sa më gjatë të jetë kapitali i bllokuar, aq më shumë kohë ka që normat e tregut të ndryshojnë.
Edhe kuponi ndikon ndjeshmërinë. Nëse dy obligacione kanë të njëjtin maturim dhe të njëjtin rrezik krediti, por njëri paguan kupon 1% dhe tjetri 2%, obligacioni me kupon 1% zakonisht do të humbasë përqindje më të madhe vlere kur normat rriten. Investitori merr më pak fluks parash gjatë jetës së titullit dhe një pjesë më e madhe e vlerës varet nga pagesa përfundimtare.
Politika e bankave qendrore dhe borxhi korporativ
Ambientin e normave e formëson në masë të madhe politika monetare. Materiali burimor thekson se vëllimi botëror i borxhit korporativ jofinanciar u rrit shumë gjatë dekadës pas krizës financiare 2008–2009, ndërsa disa banka qendrore përdorën norma jashtëzakonisht të ulëta, zero ose edhe negative.
Këto politika ulën koston e huamarrjes për kompanitë. Së bashku me format e ndryshme të lehtësimit sasior (QE) nga Rezerva Federale, Banka Qendrore Evropiane dhe banka të tjera, ato rritën çmimet e obligacioneve qeveritare dhe i shtynë disa investitorë të merrnin më shumë rrezik për të gjetur rendiment.
Në të njëjtën kohë, kritikët e QE-së argumentuan se likuiditeti i madh mund të frynte çmimet e aktiveve dhe të krijonte flluska të mëdha borxhi. Kjo tregon se mbështetja monetare mund të ulë kostot dhe të përmirësojë likuiditetin, por mund të ndryshojë edhe sjelljen e investitorëve dhe nivelin e levës në ekonomi.
Kërkesa e investitorëve të huaj
Investitorët jashtë Shteteve të Bashkuara, të përballur me çmime të larta ose mungesë emetimesh korporative në tregjet e tyre, u drejtuan drejt tregut amerikan të të ardhurave fikse për rendimente më tërheqëse. Kjo mbështeti kërkesë të vazhdueshme për sasinë e madhe të obligacioneve korporative amerikane të emetuara gjatë viteve.
Masat e Fed-it gjatë krizës së COVID-19
Kriza e COVID-19 e shtyu Rezervën Federale të ndërmerrte masa të paprecedenta për sistemin financiar dhe ekonominë. Ajo krijoi lehtësira krediti për tregun primar dhe sekondar të obligacioneve korporative.
Këto programe synonin blerjen e obligacioneve investment grade dhe, në kushte të caktuara, të disa fallen angels. Programet përfshinin edhe disa ETF të listuara në SHBA dhe të lidhura me të ardhurat fikse. Ndërhyrja ndikoi likuiditetin, kërkesën dhe perceptimin e rrezikut në treg.
Çfarë ndodh kur normat ngrihen?
Edhe kur politikat e bankës qendrore mbështesin tregun, investitori duhet të mendojë për daljen nga ambienti i normave të ulëta. Nëse normat rriten nga nivelet e depresuara dhe inflacioni shtohet pas injektimit të madh të likuiditetit, çmimet e obligacioneve korporative ekzistuese priren të bien.
Materiali thekson se, nëse faktorët e tjerë mbeten të pandryshuar, një rritje e normës do të ulë vlerën e obligacionit në përputhje me ndjeshmërinë e tij ndaj asaj lëvizjeje. Prandaj, investitori duhet të analizojë njëkohësisht kreditin, maturimin, kuponin, likuiditetin dhe skenarin e politikës monetare.