Pasi njihen rregullat dhe vendet e tregtimit, duhet kuptuar vetë objekti që tregtohet. Në analogjinë e kursit, aksioni është “topi” që kalon ndërmjet pjesëmarrësve. Materiali e përkufizon tregun amerikan të aksioneve përmes titujve që janë të regjistruar te SEC dhe të listuar në një bursë amerikane.
Çfarë quhet aksion amerikan i listuar?
Një aksion i listuar publikisht përfaqëson pjesëmarrje pronësie në një kompani që ka hyrë në tregun publik dhe i nënshtrohet kërkesave të raportimit dhe tregtimit. Regjistrimi te SEC dhe listimi në një bursë e vendosin titullin brenda strukturës së tregut kombëtar.
Burimi dallon titujt e listuar nga instrumentet që tregtohen over the counter (OTC), pra jashtë bursave kombëtare. Ky dallim ka rëndësi sepse rregullat e listimit, infrastruktura e tregtimit dhe mënyra si përfshihet një titull në sistemin kombëtar nuk janë të njëjta për të dyja kategoritë.
Aksione individuale dhe produkte të tregtuara në bursë
Në tregjet amerikane mund të tregtohen:
- aksione individuale, që përfaqësojnë pronësi në një kompani të vetme;
- produkte të tregtuara në bursë (ETP), që janë instrumente të listuara dhe tregtohen në mënyrë të ngjashme me aksionet.
Burimi i përmend të dyja kategoritë për të treguar se infrastruktura e tregut të aksioneve nuk përdoret vetëm për titujt e një kompanie të vetme. Në të njëjtin sistem mund të qarkullojnë edhe produkte të tjera të listuara.
Titujt e sistemit kombëtar të tregut
Materiali përdor termin NMS stocks për aksionet që bëjnë pjesë në sistemin kombëtar të tregut. Ky klasifikim i lidh titujt me rregullat e tregut kombëtar, përfshirë mënyrën si shpërndahen kuotimet dhe si kërkohet mbrojtja e çmimit më të mirë të aksesueshëm.
Prandaj, listimi nuk është vetëm çështje prestigji ose dukshmërie. Ai përcakton edhe kuadrin teknik dhe rregullator brenda të cilit titulli mund të tregtohet.
Si bëhet një kompani publike?
Hapi i parë i përshkruar në burim është oferta publike fillestare (IPO). Një kompani private vendos të bëhet publike dhe të ofrojë aksione për investitorët. Procesi përfshin një sindikatë financiare dhe një ankand të madh ku përcaktohet shpërndarja fillestare e aksioneve.
Bursa ku kompania liston aksionet është përgjegjëse për teknologjinë dhe rregullat e këtij ankandi. Ajo duhet të sigurojë që procesi të zhvillohet në mënyrë të drejtë dhe të rregullt. Kjo është një nga arsyet pse bursa e listimit ka rol më të gjerë se thjesht ofrimi i një ekrani ku shfaqen çmime.
Çfarë ndodh pas listimit?
Pas ofertës fillestare, aksionet bëhen të tregtueshme në tregun dytësor. Investitorët nuk po blejnë më domosdoshmërisht aksione drejtpërdrejt nga kompania; ata blejnë dhe shesin ndërmjet tyre përmes vendeve të tregtimit.
Kompania vazhdon të ketë bursën e vet të listimit, e cila administron marrëdhënien e listimit dhe ngjarjet e caktuara të lidhura me titullin. Megjithatë, aksioni mund të tregtohet në shumë vende të tregtimit brenda sistemit kombëtar. Kjo ndarje ndërmjet vendit të listimit dhe vendeve ku ekzekutohen transaksionet është një element qendror i strukturës së tregut amerikan.
Rruga nga kompani private në titull të tregtueshëm
- Kompania private vendos të hyjë në tregun publik.
- Organizohet oferta publike fillestare me ndihmën e një sindikate.
- Bursa e listimit administron teknologjinë dhe rregullat e ankandit fillestar.
- Aksionet shpërndahen te investitorët.
- Pas listimit, titujt tregtohen në tregun dytësor përmes bursave dhe vendeve të tjera të lejuara.
Kështu, një aksion i listuar nuk është thjesht një simbol në ekran. Ai është rezultat i një procesi regjistrimi, listimi dhe shpërndarjeje, dhe më pas qarkullon në një rrjet kombëtar vendesh tregtimi.