ETF-të me levë dhe ETF-të inverse janë produkte të tregtueshme në bursë që synojnë një rezultat ditor të shumëfishuar ose të kundërt ndaj lëvizjes së një indeksi referues. Si ETF-të e zakonshme, ato mund të blihen dhe shiten gjatë ditës së tregtimit. Megjithatë, objektivi i tyre, mënyra e ndërtimit dhe profili i rrezikut janë shumë të ndryshme nga një fond i zakonshëm që thjesht përpiqet të ndjekë një indeks.
Çfarë i dallon nga ETF-të e zakonshme
Një ETF i zakonshëm mund të mbajë aksionet e përfshira në indeks dhe të synojë një kthim afërsisht të njëjtë me të. Një ETF me levë synon, për shembull, dy ose tri herë rezultatin ditor të indeksit. Një ETF invers synon të lëvizë në drejtim të kundërt ndaj indeksit, ndërsa një ETF invers me levë synon një shumëfish të kësaj lëvizjeje të kundërt.
Për të krijuar këtë ekspozim, produkti mund të përdorë instrumente derivative, përfshirë kontrata futures, kontrata forward, opsione dhe swap-e. Këto instrumente e bëjnë të mundur rritjen ose përmbysjen e ekspozimit, por njëkohësisht shtojnë rrezikun e tregut dhe mund të bëjnë që vlera e produktit të ndryshojë shpejt.
Objektivi është ditor
Pika më e rëndësishme është fjala ditor. Një produkt 3x nuk premton se do të japë tri herë kthimin e indeksit për një javë, një muaj ose një vit. Ai synon tri herë ndryshimin e indeksit vetëm për periudhën e përcaktuar, zakonisht nga një mbyllje tregu te mbyllja e ardhshme.
Kur pozicioni mbahet më gjatë se një ditë, ribalancimi dhe përbërja e kthimeve mund ta çojnë rezultatin shumëditor dukshëm mbi ose nën shumëfishin e thjeshtë të kthimit kumulativ të indeksit. Prandaj, etiketa “3x” duhet lexuar si objektiv ditor, jo si premtim shumëditor.
Për kë janë projektuar
Materiali burimor i paraqet këto produkte si mjete për investitorë ose tregtarë me përvojë që:
- kuptojnë se leva shumëfishon si fitimet, ashtu edhe humbjet;
- kuptojnë pasojat e ribalancimit ditor dhe të përbërjes së kthimeve;
- janë të gatshëm ta monitorojnë pozicionin në mënyrë aktive;
- mund të përballojnë humbje të konsiderueshme në një periudhë të shkurtër.
Ato nuk përputhen me profilin e një investitori konservator që kërkon të blejë dhe të mbajë për shumë vite, nuk dëshiron ta kontrollojë portofolin shpesh ose nuk mund të tolerojë luhatje të forta afatshkurtra.
Çfarë duhet kontrolluar përpara përdorimit
Përpara çdo vendimi duhet lexuar dokumentacioni i produktit, përfshirë prospektin dhe prospektin përmbledhës: objektivi i investimit, faktori i levës, periudha e rivendosjes, kostot, shpenzimet dhe rreziqet e derivativeve. Edhe kur produkti arrin saktësisht objektivin e vet ditor, rezultati i investitorit për disa ditë mund të jetë shumë ndryshe nga pritja intuitive.
Kjo është arsyeja pse ETF-të me levë dhe inverse nuk duhen trajtuar si versione thjesht “më të forta” të ETF-ve të zakonshme. Ato janë mjete të ndërtuara për ekspozim taktik ditor, me mekanikë dhe rrezik që kërkojnë vëmendje të vazhdueshme.