Rritja rekorde e remitancave zbut varfërinë por fsheh rrezikun e zbrazjes demografike të vendit

Flukset e parave që emigrantët shqiptarë dërgojnë në atdhe kanë arritur një nivel rekord prej 621 milionë eurosh në gjashtëmujorin e parë të vitit, duke shënuar një rritje prej 16.7% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Të dhënat e publikuara nga Banka e Shqipërisë në bilancin e pagesave tregojnë se burimi kryesor i këtij zgjerimi u regjistrua në tremujorin e dytë, ku hyrjet financiare prekën vlerën e 347 milionë eurove, ose 24% më shumë se një vit më parë. Kjo rritje e qëndrueshme reflekton drejtpërdrejt valën e re të emigracionit që ka përfshirë vendin gjatë viteve të fundit, duke shërbyer si një mbështetje e rëndësishme për konsumin e familjeve shqiptare, por njëkohësisht duke nxjerrë në pah sfidat e thella demografike të ekonomisë vendase.

Prurjet financiare të emigrantëve kanë ndjekur një prirje pothuajse të pandërprerë rritëse që prej vitit 2013, me një përshpejtim të dukshëm pas vitit 2015 dhe me të vetmin përjashtim gjatë vitit 2020 si pasojë e kufizimeve të pandemisë. Të dhënat demografike nga INSTAT konfirmojnë se migracioni neto ka mbetur negativ gjatë gjithë periudhës 2011-2025, me një mesatare prej 30 deri në 40 mijë persona që largohen çdo vit nga Shqipëria. Pas pandemisë kjo prirje është thelluar më tej: në periudhën 2021-2026 llogaritet se mbi 166 mijë shqiptarë kanë lënë vendin. Kjo dyndje e re drejt jashtë shtetit përkthehet automatikisht në një bazë më të gjerë dërguesish që furnizojnë me të ardhura familjet e tyre në Shqipëri.

Ndonëse Italia dhe Greqia vazhdojnë të mbajnë peshën kryesore historike si destinacione tradicionale, aktorët e tregut vërejnë se struktura e hyrjeve po ndryshon me shpejtësi. Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania po rritin me shpejtësi peshën e tyre specifike, duke pasqyruar zhvendosjen e valës së re të emigrantëve drejt ekonomive me të ardhura më të larta. Banka e Shqipërisë i regjistron këto flukse në llogarinë korrente sipas standardeve të FMN-së (BPM6), duke kombinuar të dhënat nga sistemi bankar dhe operatorët e licencuar me anketimet e drejtpërdrejta familjare për të vlerësuar edhe hyrjet informale.

Analiza e Alb.Markets

Nga këndvështrimi i Alb.Markets, rritja rekorde e remitancave është një thikë me dy prerje për ekonominë shqiptare. Në afatshkurtër, këto prurje veprojnë si një amortizues i rëndësishëm social, duke mbështetur konsumin e përditshëm të mijëra familjeve dhe duke mbajtur të stabilizuar llogarinë korrente të vendit. Megjithatë, mbështetja e tepërt te paratë e dërguara nga jashtë fsheh një problem strukturor: rritja e flukseve financiare është rezultat i drejtpërdrejtë i zbrazjes demografike dhe humbjes së fuqisë punëtore në vend.

Në një vlerësim kritik, mund të argumentohet se remitancat e larta ndihmojnë në ruajtjen e stabilitetit makroekonomik dhe zbutin varfërinë në shtresat me të ardhura të ulëta. Por kjo dinamikë krijon gjithashtu varësi ekonomike dhe ul presionin për reformimin e tregut vendas të punës. Kur burimi kryesor i rritjes së prurjeve është largimi i pjesës më aktive të popullsisë drejt tregjeve të tilla si Gjermania apo Mbretëria e Bashkuar, përfitimi afatshkurtër financiar kërcënon të dëmtojë potencialin e rritjes ekonomike të Shqipërisë në afatgjatë.