Përpara se një kompani ndërtimi të nisë ndërtimin e njësive të banimit, ajo duhet të paraqesë kërkesën përkatëse te autoriteti vendor që lëshon lejet e ndërtimit. Të dhënat për lejet e ndërtimit të banesave tregojnë sa njësi të reja banimi në pronësi private janë autorizuar për t’u ndërtuar. Për këtë arsye, lejet japin një sinjal të hershëm për aktivitetin që mund të vijë më pas në sektorin e ndërtimit.
Si llogariten lejet e ndërtimit
Treguesi llogaritet nga Zyra e Regjistrimit e SHBA-së, U.S. Census Bureau. Llogaritja mbështetet te numri i lejeve të lëshuara nga juridiksionet që i lëshojnë ato rregullisht. Për juridiksionet që lëshojnë leje më rrallë, nuk përgjigjen ose nuk pranojnë të marrin pjesë, Census-i përdor vlerësime.
Raporti i ndan lejet në tri grupe:
- Njësi për një familje, të cilat përbëjnë pjesën më të madhe të të dhënave.
- Ndërtesa me pesë ose më shumë njësi, ku përfshihen ndërtesat e apartamenteve.
- Ndërtesa me dy deri në katër njësi, që është segmenti më i vogël.
Të dhënat paraqiten edhe për katër rajonet kryesore të Shteteve të Bashkuara: Verilindjen, Mesperëndimin, Jugun dhe Perëndimin. Sipas materialit burimor, raporti publikohet në ditën e 12-të të punës të çdo muaji, si pjesë e njoftimit New Residential Construction.
Pse lejet dalin përpara fillimit dhe përfundimit të ndërtimit
I njëjti njoftim përmban edhe të dhëna për fillimet dhe përfundimet e ndërtimit të banesave. Këta dy tregues vijnë pas lejeve në rendin e procesit, sepse puna fizike në kantier mund të fillojë vetëm pasi autoriteti vendor ta ketë autorizuar ndërtimin. Kjo e bën lejen një nga sinjalet më të hershme të një projekti të mundshëm banimi.
Census-i i publikon këto të dhëna që Kongresi, politikëbërësit dhe drejtuesit e biznesit e të komunitetit të kenë informacion për vendime që ndikojnë ekonominë. Raporti ndihmon edhe për të matur fusha që janë të vështira për t’u përmbledhur, si madhësia dhe shtrirja e sektorit të pasurive të paluajtshme.
Një projekt banimi lidh shumë pjesë të ekonomisë
Ndërtimi i një banese kërkon koordinimin e disa hallkave. Zakonisht nevojitet autorizimi i juridiksionit vendor, financim bankar për tokën dhe projektin, materiale ndërtimi, punëtorë që i bashkojnë këto materiale dhe pajisje shtëpiake të qëndrueshme që vendosen pasi ndërtesa përfundon.
Pikërisht për këtë arsye lejet e ndërtimit janë tregues i rëndësishëm ekonomik. Ato përmbledhin sinjale për pasuritë e paluajtshme, krijimin e pasurisë së familjeve, përdorimin intensiv të kapitalit, ndjeshmërinë ndaj normave të interesit dhe aktivitetin e disa industrive që duhet të funksionojnë së bashku për të ndërtuar një shtëpi.
Çfarë nënkupton rritja ose ngadalësimi i lejeve
Kur ndërtimi i banesave është i fortë, ndikimi mund të përhapet pozitivisht në ekonomi dhe disa tregues të tjerë mund të përmirësohen. Kërkesa më e lartë për tokë, kredi, materiale, punë dhe pajisje krijon aktivitet në shumë sektorë.
Kur lejet dhe aktiviteti i ndërtimit ngadalësohen, kjo zakonisht sinjalizon dobësi në një ose disa nga faktorët që ndikojnë tregun e pasurive të paluajtshme. Mund të jetë dobësuar kërkesa e konsumatorëve, mund të jenë shtrënguar kushtet e kreditit ose mund të jenë rritur kostot e kapitalit dhe të materialeve.
Materiali sjell krizën financiare të vitit 2008 si shembull të një ngadalësimi të tregut amerikan të banesave që u shoqërua me rritje më të dobët ekonomike dhe dobësi në shumë të dhëna të tjera. Ai përmend gjithashtu ndikimin e COVID-19: normat rekord të ulëta të interesit dhe zhvendosja e banorëve nga disa prej qyteteve më të mëdha drejt zonave më pak të dendura e çuan numrin e lejeve në nivelet më të larta të një dekade, të krahasueshme vetëm me periudhën përpara krizës së vitit 2008.
Faktorët që mund të paraprijnë ndryshimin e lejeve
Për të vlerësuar drejtimin e lejeve, materiali sugjeron të ndiqen faktorët që përcaktojnë ofertën, kërkesën dhe koston e ndërtimit:
- Besimi i ndërtuesve të banesave, sepse tregon gatishmërinë e tyre për të nisur projekte të reja.
- Kushtet e pritshme të kreditit, të cilat ndikojnë si financimin e ndërtuesve, ashtu edhe huamarrjen e blerësve.
- Aplikimet për kredi hipotekore, si tregues i kërkesës së mundshme nga familjet.
- Çmimet ditore të mallrave dhe materialeve, që ndikojnë koston e ndërtimit.
- Ecuria e aksioneve dhe deklaratat në konferencat e rezultateve të kompanive të mëdha të sektorit.
Për pritshmëritë e sektorit mund të ndiqen deklaratat dhe rezultatet e ndërtuesve të mëdhenj të banesave, operatorëve të apartamenteve dhe furnizuesve të materialeve. Rëndësi ka çfarë thonë për porositë, inventarin, kostot, anulimet dhe kushtet e financimit, jo emri i një kompanie të vetme.
Ndikimi i mundshëm te tregjet
Publikimi i lejeve zakonisht nuk është ndër raportet që lëvizin më fort tregjet, por rezultatet mund ta përforcojnë drejtimin e sentimentit. Nëse lejet, fillimet dhe përfundimet dalin më dobët se pritshmëritë, tregu mund të reagojë më negativisht; nëse dalin më mirë, reagimi mund të jetë më pozitiv.
Më shumë ndërtim banesash nënkupton më shumë aktivitet ekonomik dhe, sipas arsyetimit të materialit, një mjedis që mund të jetë më mbështetës për aksionet edhe jashtë SHBA-së. Për shumë njerëz, blerja e një shtëpie është transaksioni më i madh i jetës. Prandaj, ndjekja e këtij sektori intensiv në kapital dhe shumë të ndjeshëm ndaj normave të interesit është pjesë e rëndësishme e kuptimit të forcës ose dobësisë së ekonomisë.