Opsionet janë instrumente financiare derivative: blerësi merr të drejta, ndërsa shitësi merr përsipër detyrimet që lidhen me kontratën. Ky dallim është baza për të kuptuar çdo strategji me opsione.
Çfarë janë opsionet?
Një opsion blerjeje (call) i jep blerësit ose mbajtësit të drejtën, por jo detyrimin, për të blerë aktivin bazë me një çmim të përcaktuar deri në një datë të caktuar. Një opsion shitjeje (put) i jep blerësit ose mbajtësit të drejtën, por jo detyrimin, për ta shitur aktivin bazë me një çmim të përcaktuar deri në një datë të caktuar.
Pala që shet ose shkruan opsionin merr përsipër anën tjetër të kontratës. Nëse mbajtësi ushtron të drejtën e tij, shitësi duhet të përmbushë detyrimin përkatës.
Si mund të përdoren opsionet?
Opsionet kanë disa funksione të mundshme brenda një portofoli investimesh. Ato mund të përdoren për të mbrojtur një pozicion të veçantë nga një lëvizje e pafavorshme lart ose poshtë, ose për të menaxhuar rrezikun e përgjithshëm të portofolit.
Ato mund të përdoren edhe për të krijuar të ardhura, për shembull duke shitur call-e të mbuluara ose put-e. Një përdorim tjetër është spekulimi: investitori mund të përdorë levën e opsioneve për të synuar përfitim nga një lëvizje drejtimore e aktivit bazë. Në varësi të strategjisë, mund të ndërtohet edhe një pozicion që synon të përfitojë kur çmimi i aktivit bazë qëndron relativisht i pandryshuar.
Shembujt dhe shpjegimet e kursit tregojnë përdorime praktike të opsioneve për mbrojtje, krijim të ardhurash dhe spekulim.
Konceptet që plotësojnë kuadrin bazë
Përveç përdorimeve kryesore, kursi trajton edhe disa elemente që ndikojnë drejtpërdrejt në funksionimin e kontratave:
- interesin e hapur dhe çfarë mund të tregojë ai për një çmim ushtrimi të caktuar;
- ushtrimin dhe caktimin, pra çfarë ndodh kur e drejta e blerësit kthehet në detyrim për shitësin;
- arsyet pse disa opsione ushtrohen përpara skadimit;
- rolin e shtëpisë së klerimit në përmbushjen e sigurt dhe efikase të detyrimeve nga tregtimi i opsioneve në Shtetet e Bashkuara.
Pas përfundimit të kursit, lexuesi duhet të ketë një kuptim më të qartë si të strukturës së opsioneve, ashtu edhe të rolit që ato mund të luajnë në një portofol më të gjerë.